دموكراسي با زور و چالش‌هاي فراروي آن در عراق

سياست ترويج دموكراسي در خارج، به­ ويژه مدل تحميل آن از طريق زور (دموكراسي با زور) از سوي ايالات‌ متحده آمريكا، همواره بعد از جنگ جهاني دوم در حوزه سياست خارجي اين كشور مطرح شده و در بعضي از كشورها جنبة اجرايي به خود گرفته است. اين سياست، منشأ مجادلات گسترده ­اي مابين صاحب­ نظران علوم سياسي آمريكايي نيز بوده است. اما تحولات يك دهة اخير در عراق نشان مي ­دهند كه اين سياست در اين كشور، برخلاف خوش­ بيني سياست­مداران كاخ سفيد، عملاً با شكست مواجه شده است. پرسش اصلي مقالة حاضر اين است كه موانع فراروي دموكراتيزاسيون در عراق كه «مدل دموكراسي با زور» را با چالش ­هاي جدي مواجه كرده است، كدام ­اند؟ فرضية مقاله بر اين است ­كه مؤلفه­ هاي چندگانه ­اي از قبيل تداوم ناامني و بي­ ثباتي سياسي، پايين بودن شاخص­ هاي توسعة اقتصادي و اجتماعي، ضعف فرهنگ سياسي مدني، حضور برجستة نخبگان و جريانات سياسي اقتدارگرا در صحنة سياسي و تعميق شكاف­ هاي قومي و مذهبي همراه با مداخلات خارجي كشورهاي منطقه در تشديد اين بحران ­ها، چالش­هاي فراروي دموكراتيزاسيون در عراق بوده و هستند. در اين راستا، مقالة حاضر با بهره ­گيري از روش توصيفي-تحليلي، ضمن اشاره به مجادلات محافل آكادميك غربي در خصوص سياست ترويج دموكراسي و مدل دموكراسي­ سازي با زور، به كنكاش در چالش ­هاي فراروي اين سياست در عراق از سال 2003 تا 2016 خواهد پرداخت.