روند هم ارزي و تفاوت در روابط دو گفتمان انقلاب اسلامي و اخوان المسلمين

انقلاب اسلامي و اخوان‌ المسلمين دو گفتمان مهم در عرصۀ تحولات سياسي جهان اسلام هستند. بررسي روند روابط اين دو گفتمان و تحليل عوامل مؤثر در آن، از مسايل ضروري در بررسي تحولات جهان اسلام است. اين مقاله از منظري گفتماني و با استفاده از روش تحليل گفتمان لاكلا و موف به بررسي روند هم‌ ارزي و تفاوت در روابط اين دو گفتمان پرداخته است. بر اين اساس، هرچند با توجه به نظام معنايي اين دو گفتمان هردو در چارچوب گفتمان اسلام سياسي هويت يافته و اسطوره مشابهي دارند و لذا زمينه فراواني براي هم­ ارزي و ايجاد هويت مشترك در جهان اسلام داشته‌اند، اما نشانه‌هاي متفاوتي نيز در اين دو گفتمان مفصل‌بندي شده كه زمينه‌هاي ايجاد تفاوت در بين آن­ها را فراهم نموده است. از مهم‌ترين عوامل ايجاد تفاوت بين اين دو گفتمان، مي‌توان به مداخلات گفتمان­ هاي مسلط جهاني و رقباي منطقه‌اي، اقدامات انقلابي راديكال در ايران پس از پيروزي انقلاب اسلامي، تفسير متفاوت از خيزش­ هاي منطقة عربي و به ويژه تحولات سوريه اشاره كرد. بر اين اساس، روابط انقلاب اسلامي و جنبش اخوان‌ المسلمين فاقد يك روند خطي بوده و فراز و فرودهاي متعددي را در تشكيل زنجيرۀ هم‌ ارزي و يا تفاوت پشت سر گذاشته است.