بررسي اثر چندين تنظيم‌كننده‌ رشد گياهي بر ويژگي هاي رشدي، ميزان كلروفيل و مقدار عناصر در فرفيون زينتي (Euphorbia lactea f. cristata)

Investigating the effects of several plant growth regulators on growth characteristics, chlorophyll content and amounts of the elements in Euphorbia lactea f. cristata

هورمون ‌هاي گياهي عهـده‌دار تنظـيم و همـاهنگي فرآينـد هايي هستند كـه در نقـاط مختلـف پيكـر گياهـان صـورت مي‌گيرند. رشـد و نمـو طبيعـي يك گياه، بيشتر توسـط اعمـال متقابـل هورمـون‌هـاي گياهي تحريك كننده و بازدارنده تنظـيم مـي‌شـود. فرفيون (Euphorbia lactea) از تيره Euphorbiaceae ، گياه زينتي زيبا و پر طرفداري است كه بدليل داشتن ساختاري خاص و تنوع شكل ظاهري، داراي تقاضاي بالا و بازار فروش خيلي خوبي مي باشد. از اين رو تحقيق حاضر با هدف بهبود كمي و كيفي صفات رويشي اين گياه، به صورت طرح كاملاً تصادفي در سه تكرار در شرايط گلخانه‌اي در سال 1396 اجرا گرديد. اثر 12 تيمار، متشكل از شاهد، 2,4-D در سه سطح 25، 50 و 100 ميلي‌گرم در ليتر، TDZ در سه سطح 5، 10 و 20 ميلي‌گرم در ليتر، GA3 در سه سطح 100، 200 و 400 ميلي‌گرم در ليتر و تركيبي از 2,4-D و TDZ 5 و 10 ميلي‌گرم در ليتر مورد بررسي قرار گرفت. تيمارها به فاصله هفت روز يك بار و در هشت نوبت بر روي پيوندكهاي گياهان پيوند شده اعمال گرديدند. در تيمارهاي انجام شده با 2,4-D نحوه رشد پيوندك‌ها به صورت برجستگي‌هاي گرانوله، در TDZ به صورت كنگره‌اي، در GA3 به صورت شاخ گوزني و در تيمار 2,4-D توأم با TDZ به صورت تركيبي از برجستگي‌هاي گرانوله و كنگره‌اي بود. بر اساس نتايج، بيشترين وزن نهايي پيوندك از تيمار جيبرليك اسيد 400 ميلي گرم در ليتر با ميانگين 20/1 گرم به دست آمد. همچنين، بين تيمارهاي مختلف تنظيم كننده‌ هاي رشد گياهي، بيشترين ميزان كلروفيل كل از تيمار جيبرليك اسيد 100 ميلي‌گرم در ليتر، با ميانگين‌ 0/94 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر، حاصل شد. درصد پتاسيم و فسفر در تيمار تيديازورون 5 ميلي‌گرم در ليتر بيشترين بودند. مقدار كلسيم نيز در تيمار اسيد جيبرليك 400 ميلي گرم در ليتر داراي حداكثر ميزان كلسيم در بين تيمارها بود.

Phytohormones are responsible for regulating and coordinating processes that occur in different parts of plants. The natural growth of a plant is regulated more by the interaction of stimulating and inhibiting phytohormones. Euphorbia lactea a member of Euphorbiaceae is a beautiful and popular ornamental plant with high demand and good market. Therefore, current research was carried out to improve the vegetative traits of this plant in a completely randomized design with three replications in greenhouse conditions in the year 2017. Effect of twelve experimental treatments were investigated which were comprised of control, 2,4-D (25, 50 and 100 mg/l), TDZ (5, 10 and 20 mg/l), GA3 (100, 200 and 400 mg/l) and a combination of 2,4-D and TDZ (5 and 10 mg/l). Treatments were applied eight times at intervals of seven days on the scions of the grafted plants. In the treatments with 2,4-D, the growth form of the scion was as granular bumps, in TDZ, was sporadically, in GA3, was as antler of a hart and in 2,4-D plus TDZ, it was a combination of granular and cone protrusions. Based on the results, the highest final weight of the scion was obtained from 400 mg/l GA3 treatment with average of 20.1 g. Also, among different plant growth regulators treatments, the highest amount of total chlorophyll content was achieved from 100 mg/l GA3 treatment with the mean of 0.94 mg/g fresh weight. K and P were maximum in 5 mg/l TDZ. Calcium amount was also maximum in 400 mg/l GA3 treatment.