روش‌شناسى جامعه‌شناسى دين

«با چه روشى، مى‌توان علم خاصى را مورد مطالعه قرار داد؟» و «اين روش از حيث معرفت شناختى تا چه اندازه اعتبار دارد؟» و... نكته قابل توجه در اين زمينه آن است كه هر حوزه‌اى از علم، به اقتضاء موضوع خود، روش خاصى را براى تحقيق و شناخت طلب مى‌كند. بر اين اساس در ارتباط با رشته‌ى جامعه‌شناسى دين، كه يكى از رشته‌هاى علمى شناخته شده در عصر حاضر است، اين سؤال مطرح خواهد شد كه در اين حوزه از چه روشى بايد استفاده كرد؟ مقاله حاضر مى‌كوشد تا مقدماتى را براى پاسخ به اين سوال فراهم آورد. نويسنده بر آن است كه با توجه به ماهيت موضوعاتى كه در جامعه‌شناسى دين مورد بررسى قرار مى‌گيرد، بهترين روش براى بهره‌گيرى در علم جامعه‌شناسى دين، روش «تفهمى ـ ساختارى» است كه هم به كاركردهاى اجتماعى و جنبه‌هاى محسوس و قابل مشاهده ديندارى توجه دارد و هم جنبه‌هاى درونى و احساسى آن را مد نظر قرار مى‌دهد. به عقيده نويسنده روشى كه ابوريحان بيرونى در «تحقيق ماللهند» از آن استفاده كرده، بر يك چنين مبنايى استوار گرديده است.