پيچيدگي و انديشه ي سيستمي ، رويكردي تطبيقي به بنيان ها

علوم پيچيدگي با مفاهيمي همچون نوپديدي، لبه آشوب و سازش پذيري نگاهي تازه به پديده هاي اجتماعي و انساني را پيش نهاده و تببيني متفاوت را فراهم آورده است. بسياري سيستم هاي پيچيده ي اجتماعي- فني رفتارهايي را نشان مي دهند كه توصيف و فهم دقيق آنها جز با بهره گيري از ديدگاه هاي علوم پيچيدگي شدني نيست. نوشتار پيش رو به اين پرسش مي پردازد كه تفاوت هاي اساسي ميان نگرش سيستمي و انديشه ي پيچيدگي چيست و تمايز رويكرد تبييني در آن دو كدام است. در اين راستا با تاكيد بر فرجام شناسي شاخه هاي گوناگون آن دو و بررسي تطبيقي- نقادانه برخي نوشته هاي نظري تلاش مي شود پاسخي براي اين پرسش پژوهشي فراهم آيد. نشان داده مي شود كه تفاوت هاي رويكرد سيستمي و پيچيدگي را مي توان در هشت حوزه ي كلي مشخص كرد كه تصويري كلان از قلمرو آنها را فرارو مي نهد و مرزهاي كاربست و محدوديت هاي اين دو رويكرد تحليلي را مي نماياند، تصويري كه براي شناخت بهتر توان تحليلي رويكرد سيستمي و پيچيدگي و به كارگيري درست آنها اهميت بسياري دارد.