از ساخت اجتماعي معرفت تا ساخت جمعي واقعيت : لاتور در مقابل بلور

ديويد بلور و برنو لاتور هر دو ساخت‌گراي اجتماعي هستند ولي آنها براساس معنايي كه از «اجتماعي» و «ساخت» مي‌كنند و همچنين، تفاوت در امري كه قرار است به لحاظ «اجتماعي» ساخته شود؛ رويكردشان در مقابل هم قرار مي‌گيرد. براي بلور «اجتماعي» به معناي باورها و مفاهيم نهادينه شده در جامعه علمي است و «ساخت» به معناي «علت چيزي بودن» يا «به وجود آوردن چيزي» است، اما براي لاتور «اجتماعي» اختصاص به جامعۀ انساني ندارد و براي او به معناي كالتيو (اجتماع)‌ي از كنشگران انساني و غيرانساني است و «ساخت» به معناي تغيير و تبديل است. همچنين، بلور «معرفت علمي» را ساختي اجتماعي و لاتور ساخت معرفت علمي را مبتني و متأخر بر ساخت «فكت‌هاي علمي» مي‌داند.