شجره هاي ممنوعه در گلستان سعدي

در گلستان سعدي داستان‌هايي هست كه همگي به شجرهء ممنوعهء باغ بهشت مي‌مانند. وجود چنين داستان‌ها در كتابي كه در زمرهء برجسته‌ترين نمونه‌هاي نثر فارسي به شمار است، براي بسياري پرسش‌انگيز بوده است. تداوم تاريخي همراه با گسترهء فراگير اين قبيل آثار ادبي به پژوهشگر ادبي جرأت مي‌دهد كه آنها را نمودهاي گوناگون يك شاخهء بخصوص از ادبيات فارسي در نظر آورد؛ شاخه‌اي كه مي‌توان آن را، ادبيات گلخني نام نهاد. قصد من در اين‌جا تنها گشودن راهي براي يافتن پاسخ‌هايي پذيرفتني به سه سؤال در اين باره است: 1. چرا در فرهنگ ما نسبت به ادبيات گلخني از ديرباز با رواداري و تسامح برخورد كرده‌اند و تا آغاز جنبش تجددطلبي كسي متعرض آن نشده است؟ 2. چرا هيچ نكوشيده‌اند گلستان سعدي و ديگر كتاب‌هايي را كه از ديرباز تا آغاز جنبش تجددطلبي به عنوان متون درسي در اختيار نوآموزان مي‌گذاشته‌اند، از ادبيات گلخني بپالايند؟ 3. چرا فرهنگ ما با آن همه آسان‌گيري و رواداري كه نسبت به ادبيات گلخني از خود نشان داده است، وجود چنان چيزي را در هيچ نوع از ادبيات جديد و نووارد برنمي‌تابد؟