جرم‌انگاري كتمان شهادت و چالش‌هاي آن در حقوق ايران

در منابع فقهي از جمله آيات قرآن كريم و روايات اسلامي، بر كتمان شهادت تأكيد شده است. اين در حالي است كه به رغم تكيه بر شهادت به عنوان يكي از دلايل مهم اثباتي جرائم در مقررات ايران، صرفاً شهادتِ كذب جرم‌انگاري گرديده است. يافته‌هاي تحقيق حاضر كه بر اساس روش توصيفي ـ تحليلي و بر پايۀ اسناد و منابع كتابخانه‌اي نگاشته شده است، حاكي از آن است كه حرمت كتمان شهادت در فقه اسلامي، امري مسلّم و پذيرفته‌شده است و بر مبناي مستندات قرآني و روايي، فقهاي اماميه بر آن اتفاق‌نظر دارند و اغلب كشورها آن را جرم‌انگاري نموده‌اند. ليكن در حقوق ايران، مجازاتي براي آن پيش‌بيني نشده است و لذا در زمرۀ گناهاني است كه جرم محسوب نمي‌شود و عمدتاً از ممنوعيت شكنجۀ شاهد، حق سكوت شاهد و شمول كيفر شهادت كذب بر كتمان آن، به عنوان چالش‌هايي در جرم‌انگاري آن ياد مي‌شود. بر مبناي قاعدۀ فقهيِ «التعزير لكلّ عمل محرّم» و در جهت تحقق عدالت قضايي و وحدت ملاك مبانيِ شهادت كذب، جرم‌انگاري كتمان شهادت در ايران ضروري به نظر مي‌رسد. از اين رو هدف اين مقاله، ضرورت‌سنجي جرم‌انگاري كتمان شهادت در ايران بر پايۀ منابع فقهي و مقررات مليِ برخي كشورها به مثابۀ جرم عليه عدالت قضايي است.