مقايسه روش فراصوت با ديگر روش هاي نوين در استخراج عصاره گياهان دارويي

گياهان دارويي به ­عنوان يكي از مهم‌ترين منابع اوليه براي تهيه مواد آرايشي، عطرسازي، تركيبات طعم ­دهنده، رنگ­ها و همچنين در تهيه دارو حائز اهميت مي­ باشند. نياز مداوم جامعه بشري به استخراج تركيبات مؤثر گياهي سبب انجام پژوهش­ هاي گسترده ­اي در زمينه­ ي معرفي فرايند استخراجي كارآمدتر و اقتصادي­تر شده است. براي استخراج اين تركيبات فعال گياهي روش­هاي عصاره­ گيري متنوعي وجود دارد. روش­هاي سنتي دستيابي به تركيبات طبيعى گياهان مثل تقطير آبي يا بخار آب و استخراج با حلال آلي معايبي مانند اتلاف تركيبات فرّار، بازده كم، زمان استخراج طولاني، تخريب تركيبات غير اشباع و باقي ماندن حلال سمّي را به­دنبال دارد. از اين رو روش­هاي نويني براي استخراج عصاره از گياهان دارويي ابداع گرديده­اند. انتخاب يك روش مؤثر در استخراج تركيبات فعال به شاخص­ هاي مختلفي از جمله نوع گياه، حلال مورد استفاده، سازگاري با محيط زيست، محدوديت در دما، زمان، هزينه و ساير عوامل مي­ تواند بستگي داشته باشد. در اين مطالعه سعي شده است تا با معرفي و مقايسه مزايا و معايب چهار روش جديد شامل استخراج به كمك فراصوت، استخراج به كمك ماكروويو، استخراج به كمك سيال فوق بحراني و استخراج به كمك حلال پرشتاب در زمينه استخراج تركيبات مؤثر گياهي به ويژه گياهان دارويي اطلاعات لازم براي تصميم­ گيري بهتر محققين در اين زمينه فراهم گردد. هر روش استخراج، عملكرد متفاوتي دارد و تركيب­هاي مختلفي در عصاره حاصل مي­ شود و بايد درنظر داشت كه عملكرد بالا در عصاره حاصله به معناي عملكرد بالاي تركيبات مورد نظر در عصاره نمي­ باشد. لذا با درنظر گرفتن مزايا و معايب مختص هر روش و شاخص­هاي مذكور و همچنين درنظر داشتن محدوديت ­هايي از جمله هزينه ­هاي محاسباتي، اتلاف تركيبات فرّار و احتمال از بين رفتن تركيبات حساس به دما محقق بايستي روش بهينه را متناسب با شرايط آزمايش خود برگزيند.