غزاله‌ي خورشيد: نگاهي به نظريه و دنياي متن، همراه با ديگرخوانيِ قصه‌ي «خورشيد توي آسمان و خورشيد توي دل من»

Ghazaleh/Gazelle of the Sun,An Overview of Theory and the World of Text With Other-readings of “The Sun in the Sky and the Sun in my Stomach”

هدف اين جستار، ديگرخوانيِ يكي از كتاب­هاي مجموعه­ي­ 10 جلدي داستان­هاي فكري، 10 جلدي نوشته­ي مرتضي خسرونژاد و نشان‌دادنِ توانِ ديگرخواني در بررسيِ آثار ادبيات كودك و آشكار كردنِ ارزش­هايِ ادبي موجود در اثر بررسيده است. براي دستيابي به اين هدف، پس از مروري كوتاه بر پيشينه، معنا و كاركردِ نظريه­ي ادبي، به افسون­وارگي و لغزندگيِ موقعيتِ نقد و نظريه­ي ادبيات كودك نيز به اهميتِ ديگرخواني در خويش­بنيان­فكنيِ فلسفيِ كار «نظريه­سازان»، مي‌پردازيم. آنگاه براي نشان دادن كاربرد نظريه در عمل، كه همان رسيدن به خوانش انتقادي است، از روش پيشنهادي رادريك مگيليس، يعني گلچين روش­ها بهره مي­گيريم. نخست از ديدگاه اسطوره‌‌اي/كهن‌الگويي (و در همان حال با تأكيد بر مفهوم­هاي نسبيت و تمركززدايي) به قصه­ي «خورشيد توي آسمان و خورشيد توي دل من» كه به شناختِ دو مفهومِ بنياديِ تمركززدايي و زمان مي‌پردازد، مي‌نگريم. سپس با نگاه به نظريه­ي بينامتنيت مي­كوشيم از زاويه­اي ديگر اين قصه‌ي فلسفي- ادبي را بررسيم و چراييِ و چه­سانيِ لذّت­آوري­اش را واكاويم. برآيندِ كار دستيابي به طيف­هاي معناييِ گونا­گون در اثر نگاه به متن از چشم‌اندازهاي چند نظريه و آگاهي بر لغزنده بودن معناسازي و معنايابي در ادبيات است.

This article first presents a brief review of the history، meaning، and function of literary theory، and then proceeds to elaborate on the charming and slippery stance of children’s literature theory and criticism. The impact of “reading other ways” on the philosophical self-deconstruction of theory constructors’ practices is also dealt with. To illustrate the application of theory in practice، i.e.، to reach a critical reading based on Roderick McGillis’ eclectic approach that encompasses best methodologies، the story of “The Sun in the Sky and the Sun in my Stomach” written by Morteza Khosronejad which deals with understanding the essential concepts of decentration and time is initially inspected from a mythological/archetypal perspective with a focus on the concepts of relativity and decentration. Taking intertexuality theory into account، the researcher attempts to explore this philosophical-literary story from other angles to reveal the reason and the way it appeals to the reader’s interest. The outcome is reaching a spectrum of diverse meanings accomplished by analyzing the text through perspectives of different theories.