نخستين گزارش از وجود كاني‌هاي فشار بالا در مجموعه افيوليتي كرمانشاه تأييدي بر فرورانش پوسته اقيانوسي نئوتتيس

The first report of the presence of High pressure metamorphic minerals in Kermanshah Ophiolite Complex

مجموعه افيوليتي كرمانشاه در پهنه ساختماني ـ زمين­ساختي غرب ايران در بخش شمالي روراندگي اصلي زاگرس قرار دارد و بخشي از كمربند افيوليتي بشدت گسيخته كرمانشاه ـ پنجوين محسوب مي­شود. وجود پهنه چند دگرگونه در منطقه در اصل به توسعه افيوليت­ها و جايگيري زمين­ساختي آنها وابسته است. برخي از سنگ­هاي دگرگوني موجود در منطقه (يشم و بدل يشم) داراي سختي، وزن مخصوص و تراكم بالا بوده و شامل كاني­هايي چون ترموليت، اكتينوليت، پلاژيوكلاز، كلينوكلر و گارنت گروسولار هستند. سنگ­هاي دگرگوني دربردارنده ترموليت بسيار متراكم و نفريت موجود در منطقه و نيز سرپانتينيت­هاي آنتي­گوريتي بسيار متراكم موسوم به باونيت، گواهي روشن بر رخداد پديده فرورانش و رخداد دگرگوني فشار بالا در منطقه هستند. سرپانتينيت­هاي منطقه با مقدار آنتي­گوريت و كروم مگنتيت بسيار بالا و نيز افت گرمايي (LOI) نسبتاً كم (1/12-9/10 درصد وزني) با دگرگوني رخساره شيست آبي دما متوسط تا بالا مشخص مي­شوند. اين شرايط دگرگوني برآمده از سرپانتي­شدن پروتوليت­هاي هارزبورژيتي به­شدت تهي شده­اي است كه در اثر ذوب­بخشي گسترده (بيش از 15 درصد، مطابق با محيط فرورانشي آبدار) رخ داده­اند. گابروها در مجموعه افيوليتي دچار دگرساني نوع رودنژيتي شده­اند، اين گابروهاي رودنژيتي، در ادامه يك فرايند رودنژيت­زدايي را نيز پشت سر گذارده­اند.

The Kermanshah ophiolite Complex is located in the structural – tectonic zone of the western Iran in northern part of Zagros main thrust and is a part of highly dismembered Kermanshah – Panjvin ophiolite belt. The poly metamorphic zone in this region is mainly related to the development and tectonic emplacement of the ophiolite. Some of the metamorphic rocks (Jade and its simulants) have so ​​hardness, density and high specific gravity, containing tremolite, actinolite, plagioclase, clinochlore, grossular and hydrogrossular garnet. Metamorphic rocks containing very condensed and compact tremolite and nephrite found in the area, as well as very compact antigoritic serpentinite so called bowenite, clearly proof that the high-pressure metamorphism took place during subduction. Serpentinites also appear in the region which is characterized by the predominance of antigorite and Cr-magnetite, as well as by their relatively low LOI (10.9-12.1 wt.%), corresponding to medium or high temperature blueschist facies metamorphism. These metamorphic conditions are strongly similar to the high-pressure metamorphic appearing in this serpentinites that formed from serpentinization of highly depleted harzburgitic protoliths where they were subjected to extensive partial melting processes (>15%), consistent with a hydrous subduction-related environment. Gabbros in this ophiolite complex have been altered rodingitization, the altered rodingitized gabbros, in the continuation were underwent a de-rodingitization process too.