نظري بر سازمان‌دهي حكمراني محلي در ايران؛ چالش‌ها و راهكارهاي حقوقي ‌ـ‌ اداري

A Theory on Local Governance of Organizations in Iran

يكي از چالش‌هاي پيش روي كشورهايي كه داراي اقوام مختلف هستند، گرايش قوميت‌ها به اداره امور داخلي، توسط خودشان است. درصورتي‌كه قدرت مركزي نتواند در شرايط ثبات، اين تمايل را به‌درستي هدايت و «وفاق ملي» را تقويت كند، در شرايط بي‌ثباتي، زمينه واگرايي كشور فراهم خواهد شد. در پيشينه تاريخي كشور ما (از ساتراپ‌هاي شبه‌فدرال عصر هخامنشي تا تراكم‌زدايي در دوران كنوني) روش‌هايي از سازمان‌دهي و اداره امور عمومي محلي وجود داشته است كه كشف و دسته‌بندي آن‌ها مي‌تواند مجموعه‌اي مفيد براي تقويت مباني نظري و عملي اداره امور محلي آينده ايران باشد. مقاله حاضر (پژوهشي ميان‌رشته‌اي با كاربرد مديريت دولتي و حقوق اداري)، از لحاظ هدف، پژوهشي بنيادي و نظري است و در زمينه كشف حقايق تاريخي، براي نخستين‌بار، بر اين نظر تاكيد مي‌كند كه (از حكمراني سلسله صفوي تا حكومت پهلوي اول) سازمان‌دهي سرزمين‌هاي داخلي قلمرو ايران، هم‌زمان، با سه روش «متمركز»، «غيرمتراكم محدود» و «غيرمتراكم فدرال‌گونه» انجام مي‌شده است؛ در اين راستا جمع‌آوري داده‌هاي مربوط به موضوع بر مبناي «مطالعه اسنادي» است. به‌عبارت ديگر، روش تحقيق در اين نوشتار‌‍، روش بررسي و تحقيق تاريخي با رويكرد توصيفي‌ـ‌ تحليلي است؛ بر اين اساس، نخست با استفاده از منابع حوادث و رويدادها، وقايع توصيف، و سپس تحليل، و درنهايت پيشنهاد‌هاي جديدي عرضه مي‌شود كه ما را با دستاورد‌هاي نويني در اين عرصه آشنا خواهد كرد.

In countries with different ethnics, local people highly seeking to control local internal affairs administration by themselves. If central power cannot, in stable conditions, guide this tendency well, and reinforce national consensus field, in instable conditions, disintegration field of the country will be provided. In historical background of our country, both experiences have been existed: experience of Safavid Dynasty and dynasties after that till Pahlavi era and "administrating of local public affairs with three different approaches is a contemplative experience, for enforcing theoretical and practical principles of administrating local affairs in Iran. The present interdisplinary research relevant to Public Administration & Public Law, in the light of target, is theoretical and fundamental research directed towards revealing historical facts as well as its data collection conducted based on "documentary study". In a more obvious term, research methodology in this article is historical research and survey method with analytical-descriptive approach: in this respect, at first by using sources, events and incidents are described, and then analyzed, and finally new proposals will be provided that will give us new achievements in this field.