تغييرات جمعيت اسپورهاي قارچي ميكوريز وزيكولار- آربوسكولار در خاك جنگل‌هاي طبيعي پسته در استان خراسان

به منظور بررسي تغييرات جمعيت، تعيين درصد كلونيزاسيون ريشه و شناسايي نوع هم‌زيستي ميكوريزي همراه ريشه و ريزوسفر درختان پسته جنگلي Pistacia vera ، دو ايستگاه در جنگل‌هاي طبيعي پسته مناطق كلات (چهچهه) و سرخس (شورلق) انتخاب شد. نمونه‌برداري از خاك و ريشه درختان مزبور در فواصل زماني حداكثر هر ماه يك بار در محدوده سايه انداز آنها و از عمق 30 سانتي‌متري به عمل آمد. براي استخراج و جداسازي اسپورها از روش غربال تر استفاده شد. پس از رنگ آميزي ريشه‌ها، ميزان كلونيزاسيون ريشه‌ها و جمعيت اسپور اين قارچ‌ها اندازه‌گيري شد. در همين ارتباط ميزان تأثير برخي خصوصيات خاك شامل pH، ميزان رطوبت، ماده آلي و مقدار فسفر قابل جذب خاك نيز بر جمعيت اسپور مورد بررسي قرار گرفت. نتايج به دست آمده نشان داد كه نوع هم‌زيستي ميكوريزي درختان پسته از نوع ميكوريز وزيكولار – آربوسكولار (Vesicular Arbuscular Mycorrhiza) مي‌باشد. متوسـط ميزان كلونيزاسـيون ريشه‌ها در ايستگاه كلات 13% و در ايستگاه شورلق 11% و متوسط تعداد اسپور در منطقه كلات 12 و در منطقه سرخس 10 عدد در هرگرم خاك خشك بود. محاسبه هم‌بستگي بين تغييرات جمعيت اسپور با ميزان رطوبت،‌ ماده آلي، فسفر قابل جذب، pH خاك و ميزان كلونيزاسيون ريشه نشان داد كه جمعيت اسپور با ميزان كلونيزاسيون ريشه هم‌بستگي مثبت و با ميزان رطوبت خاك،‌ ماده آلي، فسفر قابل جذب و pH خاك هم‌بستگي منفي دارند.