طنز در افسانه هاي عاميانة حيوانات (بررس ي تطبيقي طنز در حكايات كليله ودمنه و افسانه هاي ازوپ)

چكيده كليله ودمنه در ادبيات فارسي و افسانه هاي ازوپ در يونان باستان، دو نمونه از آثار كهن ادبيات جهان، در به عنوان يكي از انواع سخن » طنز « هستند. در مقالۀ حاضر، كاربرد » فابل « يا » افسانه هاي تمثيلي حيوانات « حيطه غيرجد و نيز يكي از ابعاد هنري اين دو اثر، مورد توجه قرار گرفته است. از اين رو حكايت هاي تمثيلي اين دو كتاب، از حيث شگردهاي گوناگون ايجاد طنز نظير: پيام اخلاقي- انتقادي، طنزكلامي، طنز موقعيت، مضامين خاص، شخصيت پردازي و... بررسي و با يكديگر مقايسه شد و مشخص شد كه طنز به كار رفته در افسانه هاي ازوپ بيشتر منحصر در به رخ كشيدن تناقض هاي اخلاقي و اجتماعي موجود در جامعه، با بهره گيري از كنايه و تعريض در طنزكلامي و طنزموقعيت است؛ البته كوتاهي طول افسانه ها و كاربرد صنعت ايجاز و اختصار به رسايي و خنده انگيزي اين نوع طنز كمك شاياني كرده است. در كليله ودمنه نيز تناقض هاي اخلاقي و اجتماعي با بيان طنزآميز مورد توجه بوده است و قوت طنز حكايات آن برخاسته از مضامين متفاوت وتابو و شخصيت پردازي ها و طنز موقعيت در كنار طنز كلامي است. با اين تفاوت كه در كليله ودمنه با انشاي نصرالله منشي، كاربرد شيوۀ حكايت در حكايت به همراه توصيفات و تشبيهات و آن دسته از آراي شهاي ادبي كه ويژه نگارش نثر فني است، سبب طولاني شدن حكايت گرديده و از تأثير طنز در آن كاسته است.