پيامدهاي حضور در شبكه‌هاي اجتماعي آنلاين بر زندگي زوجين مطالعۀ كيفي

Consequences of Online Social Networks on the Life of Couples: A Qualitative Study Social Online Network Consequences

زمينه و هدف: تعاملات و مناسبات ارتباطي زوجين در بستر شبكه‌هاي اجتماعي آنلاين دچار چالش شده است. هدف اين مطالعه واكاوي ديدگاه‌ها و ادراكات زنان و مردان متأهل دربارۀ پيامدهاي حضور فضاي مجازي در زندگي مشترك است. مواد و روش‌ها: اين مطالعه به شيوۀ تحليل محتواي كيفي انجام شد. 20 نفر از زنان و مردان با تجربه زندگي مشترك و بومي شهر زنجان به‌صورت نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با مصاحبۀ نيمه‌ساختارمند جمع‌آوري و ضبط شد و پس از پياده‌سازي با نرم‌افزار NVIVO نسخۀ 11، مطابق مراحل تحليل محتواي گرانهايم تجزيه‌وتحليل شد. يافته‌ها: تحليل داده‌ها به استخراج 301 كد، 21 زيرطبقه، 6 طبقۀ فرعي و 2 طبقۀ اصلي، شامل پيامدهاي مثبت درك‌شدۀ حضور در شبكه‌هاي اجتماعي آنلاين بر زندگي منجر شد و دو طبقۀ فرعي بستر آگاهي‌دهنده و دسترس‌پذيري داشت كه پيامدهاي منفي درك‌شدۀ حضور در شبكه‌هاي اجتماعي آنلاين بر زندگي مشترك شامل 4 طبقۀ فرعي تعامل آسيب‌ديده، خيانت خزنده و نامحسوس، حريم زوجي تهديدشده و فردي‌شدن زندگي زوجي بود. نتيجه‌گيري: گسترش شبكه‌هاي اجتماعي آنلاين، درك پيامدهاي دوسويه بر زندگي مشترك را همانند ساير بسترهاي تعاملاتي دور از ذهن نمي‌سازد. ازاين‌رو، مديريت پيامدهاي منفي حضور در شبكه‌هاي اجتماعي آنلاين و تقويت سويۀ مثبت آن، بر ضرورت سواد رسانه تأكيد مي‌كند.

Background and Objective: Couples’ relationships have been challenged due to the online social networks. In this interpretive inquiry, we explored couples’ perspectives toward implications of online social networks on marital life. Methods: This study was carried out in Zanjan, where individual indepth interviews were conducted on 20 participants who experienced marriage and presence in online social networks. The data were collected and recorded by semi-structured interviews. Data were analyzed using Nvivo-Ver11 in Graneheim Lundman analysis approach. Results: Data analysis led to extraction of 301 codes, 21 sub-categories, 6 categories and 2 themes including perceived positive outcomes of social media on couples’ lives including 2 subcategories as awareness context and availability, and perceived negative outcomes of presence in online social networks on couples’ lives including 4 sub-categories as affected relationship, hidden affair, threaten marital life, Individualized marital life. Conclusion: Expansion of social media, like any other technological developments, has positive and negative effects on marital life. Media literacy is a recommended approach to reducing the negative impact of being present in online social networks.