رويكرد حديثي تقريب گرايانۀ مغنيه در الكاشف

داﻧﺸﻮران ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻫﻤﻮاره از ﻗﺮآن و ﺳﻨﺖ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﮥ ﻣﻬﻢ ﺗﺮﯾﻦ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻫﺎي ﻓﻬﻢ آﻣﻮزه ﻫﺎي دﯾﻨـﯽ ﯾـﺎد ﮐﺮده اﻧﺪ. ﺳﻨﺖ و ﺣﺪﯾﺚ، ﺧﻮاه ﻣﺘﺮادف ﺑﺎﺷﻨﺪ ﯾﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮔﺮي ﺣﺪﯾﺚ ﺑﺮاي ﺳﻨﺖ، ﻧﻘﺶ وﯾﮋه اي در ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻗﺮآن اﯾﻔﺎ ﮐﺮده اﻧﺪ. ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻣﻔﺴﺮ اﻟﮑﺎﺷﻒ ﻫﻢ از ﺣﯿﺚ ﻣﺒﺎﻧﯽ و ﻫﻢ از ﺟﻨﺒـﮥ روش، از ﺳـﻨﺖ ﺗﻔﺴـﯿﺮي ﻋﺎﻟﻤـﺎن ﭘﯿﺸﯿﻦ ﻣﺴﻠﻤﺎن، ﺑﻪ وﯾﮋه ﻣﻔﺴﺮان ﺷﯿﻌﯽ، ﭘﯿﺮوي ﮐﺮده اﻣﺎ در ﺣﻮزه روﯾﮑﺮد ﺗﻔﺴﯿﺮي، ﺷﯿﻮه اي ﻣﺘﻤـﺎﯾﺰ را ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ روزﮔﺎرش، ﻣﺘﻐﯿﺮ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه آن ﺑﻮده اﺳﺖ. ﻣﺴﺌﻠﮥ اﺳﺎﺳﯽ اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ اﯾﻦ اﺳﺖ: ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و دﯾﻨـﯽ روزﮔـﺎر ﻣﻐﻨﯿﻪ در ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮي ﺗﻔﺴﯿﺮ اﻟﮑﺎﺷﻒ، وي ﭼﮕﻮﻧﻪ از ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻬﺮه ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳـﺖ؟ ﻫﻤﭽﻨـﯿﻦ ﻓـﺮاز و ﻓـﺮود ﺣﺪﯾﺚ در اﯾﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ، از ﭼﻪ ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ؟ اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎ روش ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﻣﻐﻨﯿﻪ ﻫﻢ از ﺟﻨﺒﮥ اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ رواﯾﯽ و ﻫﻢ از ﻧﻈﺮ روش ﮐﺎرﺑﺴﺖ ﺣﺪﯾﺚ در ﺗﻌﯿﯿﻦ آﯾﺎت، روﯾﮑﺮد ﺗﻘﺮﯾﺒﯽ اﻗﻨﺎﻋﯽ را در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. اﯾﻦ ﭼﻨـﯿﻦ ﻧﮕﺎﻫﯽ از ﻣﺒﺎﻧﯽ ﺧﺎص ﻣﻐﻨﯿﻪ، و ﻧﻪ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻣﺸﺘﺮك ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻔﺴﺮﯾﻦ، ﻧﺸﺌﺖ ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ. ﺗﺤﻠﯿـﻞ اﯾـﻦ روﯾﮑﺮد، ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻐﻨﯿﻪ ﺑﻪ ﺿﺮورت اﺻﻞ وﺣﺪتﺟﺎﻣﻌﮥ اﺳﻼﻣﯽ و ﻣﺸﺘﺮﮐﺎت ﻣﺴـﻠﻤﺎﻧﺎن در ﺣﻮزه ﺑﺎورﻫﺎ و ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ و ﺗﺄﮐﯿﺪ واﻓﺮ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﺷﺎﺧﺼﻪ ﻫﺎي اﯾﻦ ﺟﻬـﺖ ﮔﯿـﺮي، ﻫـﻢ در ﻧﺤـﻮه اﺳﺘﻨﺎد ﻣﻔﺴﺮ ﺑﻪ رواﯾﺎت ﻓﺮﯾﻘﯿﻦ و ﻫﻢ در روش ﻫﻢ اﻓﺰاﯾﯽ و ﻫﻤﮕﺮاﯾﺎﻧﮥ وي، در ﻣﻘـﺎم ارﺟـﺎع ﺑـﻪ ﺷـﯿﻮه ﻣﺤﺪﺛﺎن و ﻣﻔﺴﺮان ﭘﯿﺸﯿﻦ در ﻣﻘﺎم ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ. اﺗﺨﺎذ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ روﯾﮑﺮدي، ﺗﻔﺴﯿﺮ وي را ﮐﺎرآﻣﺪ، ﭘﻮﯾﺎ و ﻋﺼﺮي ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ.

فاقد عنوان و چكيده لاتين