نگريستن از منظري سرمدي در باب زيبايي‌شناسي از منظر ويتگنشتاينِ متقدم

Sub Specie Aetenitatis Viewing; Early Wittgenstein’s Perspective on Aesthetics

زيبايي‌شناسي و به طور كلي امر رازآميز نقشي اساسي در فلسفۀ متقدم ويتگنشتاين دارد. مبتني بر اين نظرگاه زيبايي‌شناسانه، زيبايي‌شناسي شيوه‌اي براي «بيانِ» امر رازآلود و نحوة واقع‌بودگي واقعيت‌هاست. بر اين اساس، اثر هنري شيئي است كه از وجهي سرمدي بدان نگريسته شده است. مبتني بر نظرگاه زيبايي‌شناسانة ويتگنشتاين متقدم، ما هنگامي كه اشيا را از اين منظر مورد توجه قرار مي‌دهيم، با به فراموشي سپردنِ كاربردها و سود و زيان‌هاي روزمره، آن‌ها را از اين‌كه اموري واقع در جهان به شمار آيند تعالي مي‌بخشيم و آن‌ها را در چهارچوبِ كلي كران‌مند هم‌راه با حيرت و اعجابي ممدوح به نظاره مي‌نشينيم. اثر هنري شي‌ء را در روابط ضروري‌اش با ساير چيزها مي‌نماياند و اين نگاه به شيء از «منظري درست» است. اگر، آن‌گونه كه ويتگنشتاين متقدم عقيده داشت، گزاره‌هاي اخلاقي از آن‌ رو كه ناظر به ارزش مطلقي خارج از جهان‌اند «بي‌معنا» به شمار مي‌آيند و تربيت اخلاقي جز از ره‌گذر بيان مصاديق و نمونه‌ها تحقق نمي‌يابد، هنر در اين ميان حكايت‌گر بهترين نمونه‌هاست.

In the early Wittgenstein’s aesthetic perspective, aesthetics is a way of ‘expressing’ the mystical, and the factuality of facts. Accordingly, a work of art is an object seen from sub specie aetenitutis. Sub specie aetenitutis viewing means seeing the world as a finite whole. When we see things from this perspective, forget their everyday’s profits and costs and transcend them from the facts. Hence, we see them with wonder and finite laudatory surprise in the finite whole framework. A work of art shows the wholeness of the world and therefore illustrates its meaning. Based on early Wittgenstein, if the moral propositions are nonsensical and moral education is actualized only by examples and extensions, so art is a best example.