دفاع مشروع در پرتو سندرم زنان كتك‌ خورده

امروزه بيشتر نظام ­هاي عدالت كيفري با اتّخاذ رويكردي جنسيت محور و با كمك گرفتن از مفهوم روان‌شناسانة سندرم زنان كتك­خورده و با در نظر گرفتن ابتلاي برخي از اين زنان به نوعي اختلال اضطرابي موسوم به اختلال فشار رواني پس ­آسيبي از يك سو، و ارتباط ميان اختلال مزبور با رفتارهاي مجرمانه از سوي ديگر، در تلاشند تا چرايي و چگونگي پاسخ دسته­ اي از زنان كتك­ خورده را كه براي يك دورة طولاني، اذيت و آزارهاي جسمي، جنسي و رواني همسر يا شركاي آزارگر خود را تجربه نموده‌اند و در نهايت با توسّل به قتل، به وضعيت­ هاي خشونت ­آميز عكس ­العمل نشان داده‌اند از طريق بازتعريف مؤلّفه ­هاي دفاع مشروع، تبيين نمايند. براي پي­بردن به اين كه، چگونه سندرم زنان كتك­ خورده به منزلة يكي از زير شاخه­ هاي اختلال فشار رواني پس‌ آسيبي، قادر است رفتارهاي مجرمانة زنان كتك­ خورده را توجيه كند بررسي ارتباط ميان اين اختلال اضطرابي با رفتارهاي مجرمانه، ضرورتي اجتناب ­ناپذير است؛ زيرا اساس آن­چه باز تعريف مؤلّفه­ هاي دفاع مشروع، بر آن استوار است در گرو درك صحيح ارتباط ميان اختلال فشار رواني پس­ آسيبي با رفتارهاي مجرمانه از يك طرف، و علائم و نشانه‌هاي مشترك ميان اختلال فشار رواني پس ­آسيبي و سندرم زنان كتك­ خورده، از طرف ديگر مي‌باشد. بر همين اساس، اين مقاله بر آن است به بررسي اين موضوع بپردازد كه سندرم زنان كتك­ خورده، تا چه اندازه مي­تواند به منزلة توجيهي در قالب «دفاع مشروع»، براي اقدام به قتل توسط اين دسته از زنان، در دادگاه مورد پذيرش قرار گيرد و موجب شود مؤلّفه­ هاي دفاع مشروع براي اين دسته از زنان باز تعريف گردد. به اين منظور ضروري است ابتدا مفهوم سندرم زنان كتك­خورده و ساير مفاهيم مرتبط، مشخص شود؛ سپس جايگاه و نقش سندرم مزبور به منزلة يك دفاع قانوني، از نظر روان­شناختي و اجتماعي، تعيين گردد.