بررسي تطبيقي مرگ­انديشي از ديدگاه آگوستين قديس و ملاصدرا

مرگ از مسائل مشترك همه­ي انسان­ها است. بررسي تطبيقي اين مسأله از ديدگاه آگوستين (354-430م.) از بزرگان الهيات مسيحي در غرب و ملاصدرا (1571-1641م.) از متفكران فلسفه­ي اسلامي در شرق، گامي مؤثر در راستاي فهم ما از مرگ­انديشي است. آگوستين با توجه به آموزه‌هاي مسيحي، به‌ويژه تعاليم پولس، مرگ را بر مبناي گناه نخستين و ديگر گناهان، تبيين كرده حتي گناه را علت مرگ مي‌داند. در نگاه او آفرينش انسان به‌گونه‌اي بود كه اگر گناه نمي­كرد از زندگي جاودان برخوردار مي­شد؛ اما ملاصدرا تأثير گناه نخستين را نمي­پذيرد، هرچند با آگوستين هم‌عقيده است كه گناهان ارادي انسان مي­تواند باعث مرگ نفس شود. علاوه بر اين ملاصدرا با توجه به نظريه حركت جوهري، مرگ طبيعي را نيز مرحله­اي از كمال وجودي انسان مي‌داند؛ و اما اين دو، به‌رغم اختلافات، بر ويژگي­هاي مشترك مرگ طبيعي تأكيددارند. همچنين بر مرگ ارادي به معني تزكيه­ي نفس و ريشه­كن كردن هواهاي نفساني.