ارزيابي آسيب‏پذيري محدوده‏ هاي مطالعات آب‌زيرزميني: توسعه‌ي يك الگوي آماري (مورد مطالعه: استان فارس)

با توجه به تخليه جهاني آب زيرزميني و تشديد مصرف آن جهت كشاورزي و مصرف شهري، بويژه در مناطق خشك و نيمه خشك دنيا از جمله ايران، رهيافت رضايت‏بخشي جهت پايداري آب زيرزميني وجود ندارد. اين پژوهش با هدف توسعه يك مدل آماري آسيب‌پذيري جهت ارزيابي محدوده‌هاي مطالعات آب زيرزميني در سطح مياني و مقياس منطقه‌اي انجام شد. در ادامه، بر مبناي روش پيشنهادي، وضعيت آسيب‌پذيري محدوده‏هاي مطالعات آب زيرزميني استان فارس از ديدگاه پايداري آب زيرزميني ارزيابي گرديد. نتايج نشان داد دامنه‌ آسيب متفاوتي بر آبخوان‏هاي واقع در محدوده‌هاي مطالعات آب زيرزميني استان فارس وارد شده است و بيشترين آسيب‏پذيري آبخوان‏ها، ناشي از تغييرات كمي آب زيرزميني بوده و منفي بودن نرخ افت سالانه تراز آب زيرزميني در تمامي محدوده‏هاي مطالعاتي، در تاييد اين موضوع است. جنبه‌ي ديگر اين پژوهش، رتبه‏بندي محدوده‏ها بر اساس ميزان آسيب‌پذيري بود و با استفاده از تكنيك تصميم‏گيري چندمعياره تاپسيس انجام شد. نتايج رتبه‌بندي آسيب‌پذيري نشان داد محدوده‌ي مطالعات آب زيرزميني فراشبند در كران بالاي آسيب‏پذيري، محدوده‌ي مطالعاتي داريان شهرستان شيراز در كران ميانه و محدوده صادق‏آباد شهرستان آباده در كران پايين آسيب‏پذيري ناشي از فعاليت‏هاي كشاورزي قرار دارند. با توجه به تنوع اقليمي، زيست‌محيطي و بويژه ويژگي‌هاي روانشناختي، فرهنگي، ‌اجتماعي و اقتصادي بهره‌‌برداران آب زيرزميني محدوده‌هاي مطالعاتي، پيشنهاد شده است علم هيدروژئولوژي و علوم اجتماعي به طور يكپارچه در جهت تدوين و اجراي برنامه‌هاي پيشگيرانه و درمان‌كننده‌ي آب زيرزميني مدنظر قرار گيرند.