راهكارهاي بهبود كيفيت آب در مخازن سدها، مطالعه موردي: سد ايلام

اين مطالعه با هـدف بررسي وضعيت رژيم حـرارتي و تغذيـه گـرايي مخـزن سـد ايـلام با استفاده از مـدل شبيه‌ساز CEQUAL-W2 و ارائه گزينه‌هاي مناسب براي بهبود كيفيت آب مخزن سد ايلام انجام گرديده است. نتايج حاصل از مدلسازي نشان دهنده وجود لايه بندي تابستانه حرارتي و به تبع آن لايه بندي كيفي مخزن سد ايلام مي‌باشد. براساس شاخصهاي موجود، مخزن سد ايلام در شرايط بين مزوتروفيك و يوتروفيك بوده و چون نسبت نيتروژن به فسفر در مخزن بيشتر از 10 است، محدود كنندگي فسفر را به همراه داشته است. تحليل نتايج سناريوهاي بار مواد مغذي حاكي از آن است كه سناريوي كاهش بار نيتروژن و فسفر به ميزان 50 درصد، شرايط مخزن را از مغذي به نيمه‌مغذي تغيير خواهد داد. همچنين تحليل سناريوهاي مختلف تراز برداشت آب از مخزن بيانگر اين است كه آبگيري از مخزن در ماه‌هاي شهريور تا آبان از نظر پارامترهاي اكسيژن محلول و فسفر كل، از تراز 940 منجر به بهبود وضعيت كيفي آب خروجي از مخزن خواهد شد. نتيجه سناريوي تخليه آب از زيرلايه به ميزان 7 ميليون مترمكعب در سال نشان‌دهنده افزايش اكسيژن محلول به مقدار 1.61 ميلي‌گرم در ليتر در سال بعد و در همان زمان مي‌باشد. جهت جلوگيري از تبديل مخزن به حالت مغذي شديد، راهكارهايي مانند كاهش زمان مانداب در مخزن سد از طريق تخليه نسبتاً سريع، جلوگيري از ورود فاضلاب‌هاي روستايي و زهاب‌هاي كشاورزي (منشا آلودگي فسفات و نيترات) به رودخانه، مديريت بكارگيري كود و كاهش هزينه هاي تصفيه آب در بهبود كيفيت آب سد مفيد خواهد بود.