بررسي وضعيت خروجي فسفر از حوضه هاي مختلف در استان گيلان

فسفر از عناصر غذايي مورد نياز گياهان و از آلاينده‌هاي مهم با منشاء غيرنقطه‌اي است كه از مناطق مسكوني، صنعتي، زمينهاي كشاورزي و رواناب‌هاي شهري سرچشمه مي‌گيرد. فسفر در اثر فرسايش و حركت رواناب از حوضه‌ها خارج شده و وارد منابع آب مي‌شود. در اين پژوهش، خروج فسفر از حوضه‌هاي با كاربري متفاوت در استان گيلان مورد بررسي قرار گرفت. حوضه‌ها شامل ديوشل، كمسار، جوكلبندان، سراوان و سنگر بودند. نمونه‌برداري از رواناب حوضه ها طي يك سال (به صورت ماهانه از نقطه خروجي آنها صورت گرفت. مقدار EC و pH ، مواد جامد كل، محلول و معلق به روش وزني و سه نوع فسفر كل، فسفر محلول و فسفر همراه ذرات اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه بيشترين هدر رفت فسفر كل در بهمن ماه 0.228ميلي گرم بر ليتر( در حوضه سنگر با عمده كاربري جنگل و زراعي رخ داده است. تغييرات فسفر در حوضه‌ها وابسته به ميزان بارندگي ماهانه است و با افزايش ميزان بارندگي مقدار خروجي فسفر افزايش مي‌يابد. بيشترين ميانگين فسفر محلول خارج شده از حوضه‌ها مربوط به جوكلبندان با كاربري غالب جنگل ( 0.36 ميلي گرم بر ليتر و سراوان با كاربري جنگل و فعاليت‌هاي صنعتي ( 0.33 ميلي گرم بر ليتر است. همچنين بيشترين هدررفت فسفر همراه ذرات نيز در ارديبهشت در حوضه سنگر (0.192ميلي‌گرم بر ليتر مشاهده شد. ميزان فسفر خروجي از اين حوضه‌ها به اندازه‌اي مي باشد كه بتواند باعث پديده غني شدن منابع آبي و در نتيجه سبب كاهش كيفيت آنها شود.