ارايه مدل مديريت ريسك درآمدي در پروژه‌هاي مشاركتي آزادراهي ايران

مديريت ريسك درآمدي در قراردادهاي مشاركت عموميخصوصي از موارد پراهميت براي تصميم به مشاركت يا عدم مشاركت بخش خصوصي در كنار موفقيت يا شكست پروژه است. در اين مقاله مدل مالي براي انتخاب شيوه تضمين درآمد بخش خصوصي در پروژه­هاي مشاركت عموميخصوصي احداث آزادراه ارائه شده است. درآمد بخش خصوصي در اجراي پروژه­هاي آزادراهي مي‌تواند به چند صورت دريافت عوارض، پرداخت ثابت ساليانه، پرداخت پلكاني و پرداخت با نرخ رشد باشد. با بهره‌مندي از اين مدل امكان مقايسه‌ي بين هر يك از روش­ها از نظر پارامترهايي چون بار مالي براي دولت، حداقل و حداكثر پرداختي در كل دوران قرارداد، نيرمندي در مقابل آزمون استرس مالي، تاثير ترافيك و امكان پياده‌سازي وجود دارد. مدل ارائه شده، براي دو پروژه اردكانمهريز و شيرازبوشهر به­كار برده شده است. نتايج حاكي است كه براي پروژه اردكانمهريز، به­دليل ترافيك كم امكان استفاده دولت با روش حال حاضر اجراي پروژه­هاي مشاركتي وجود ندارد. در پروژه شيرازبوشهر به دليل داشتن ترافيك مناسب، استفاده از هر يك روش‌ها امكان­پذير است. در اين پروژه با استفاده از روش پرداخت ثابت ساليانه مبلغ     7177 ميليارد ريال بايد پرداخت شود. با استفاده از روش پرداختي ساليانه متورم شده با نرخ تورم و نرخ رشد ترافيك، شروع پرداخت 581 ميليارد ريال برآورد مي­شود، و مابلاتفاوت پرداخت دولت و درآمد حاصل از پروژه5742 ميليارد ريال خواهد بود. با توجه به بار مالي و امكان اجرا براي پروژه با داشتن ترافيك مناسب، پرداخت پلكاني راه­حلي براي احداث مي‌تواند باشد.