شلاير ماخر و تجربه ديني

Scheleiermacher and Religious Experince

فردريك شلايرماخر با توصيف جوهر دين به عنوان پديده‌‌‌‌اي كه حاصل معرفت- چه علمي و چه فلسفي- نيست و نيز نبايد آن را در معناي اخلاقي جستجو كرد و آن را نبايد حاصل هيچ استدلالي دانست، تأثير ماندگار و تازه‌‌‌‌اي بر الهيات پروتستان نهاد. به نظر او جوهر دين در احساس ديني خاصي كه احساس وابستگي مطلق است، يافت مي‌‌‌‌شود. او بر اين باور است فلسفۀ دين بي‌‌‌‌حاصلي كه در «دئيزم» مطرح است و دگماهايي كه كليسا از آن خبر مي‌‌‌‌دهد، در حقيقت دين نيست. دين حقيقي يعني شهود بي‌‌‌‌واسطۀ وجود جمعي همۀ جهان كرانمند در آن وجود و به واسطۀ آن وجود بي‌‌‌‌كران و درك همۀ اشياي زمانمند در وجودي لايزال. دين حقيقي احساس و چشيدن اين وجود بي‌‌‌‌كران است.