اثربخشي سرمايه اجتماعي در نظام توسعه ملي

پيشرفت و توسعه ملي امروز به يك مفهوم و فرآيند كيفي تبديل شده است، كه طي آن، بهبود سطح عمومي زندگي و رفاه اجتماعي در كنار رشد سرمايه‌هاي مادي، فكري، انساني و اجتماعي زمينه را براي رشد و تعالي مادي و معنوي جامعه فراهم مي‌سازد. در اين فرآيند، انسان به طور طبيعي در تعامل و تقابل با ديگران نيازهاي خود را بر طرف مي‌سازد. در اين ميان دانشمندان علوم اجتماعي با نگرشي كنجكاوانه در جوامع ، به شناسايي اين كنش‌ها پرداخته و به مجموع عواملي پي برده‌اند كه آن‌ را سرمايه اجتماعي[1] ناميده‌اند. مفهوم سرمايه اجتماعي در برگيرنده مفاهيمي همچون اعتماد ، همكاري و همياري ميان اعضاي يك گروه يا يك جامعه است كه نظام هدفمندي را شكل مي‌دهند و آنها را به سوي دست‌يابي به هدف ارزشمند هدايت مي‌كند . از اين رو شناخت عوامل موثر در تقويت يا تضعيف سرمايه اجتماعي مي‌تواند به توسعه اقتصادي جوامع در حال رشد كمك نموده و موجب افزايش عملكرد اجتماعي و اقتصاد ملي را فراهم سازد. سوال اساسي اين است كه با توجه به اهميت و كثرت سرمايه‌ها , چرا بايد به مقوله‌اي به نام سرمايه اجتماعي به عنوان عاملي در رشد و توسعه اقتصاد ملي پرداخت ؟ چه چيزي آن را در دو دهه اخير براي محققان حوزه علوم اجتماعي در سطح ملي تا اين حد جذاب كرده است؟ در اين مقاله تلاش شده است كه با روش تبيين نظري و استدلال منطقي، به نقش و اثربخشي سرمايه اجتماعي در توسعه ملي در وجه اقتصادي آن پرداخته شود. نتايج بررسي نشان مي‌دهد كه محققان ارتباط بين روند افزايشي سرمايه اجتماعي و بهبود عملكرد اقتصاد ملي را يك ارتباط مثبت مي‌دانند كه مي‌توان از آن به عنوان پلي بين دو حوزه اقتصاد و جامعه شناسي ياد كرد. امروزه سرمايه اجتماعي شرط لازم و نه كافي براي نتيجه بخشي سرمايه‌ها و سياست‌هاي اقتصادي است كه زمينه را براي رشد و توسعه اقتصادي در سطح جامعه فراهم مي‌كند.