عقلانيت و آشفتگي در برنامه‌ريزي: با تاكيد بر تئوري عقلانيت گولت

سال‌ها از زمان به‌كارگيري سازوكار برنامه‌ريزي در فرآيند توسعه ايران مي‌گذرد. با اين وجود، ايران همچنان در رسيدن به اين هدف ناكام مانده است. بررسي سطوح مختلف تصميم‌گيري در كشور از دو مجراي عدم توجه به عنصر هدفمندي به معناي نبود درك صحيح و درخور از مفهوم برنامه‌ريزي در توسعه و همچنين ناديده گرفتن عنصر عقلانيت به معناي توجه نكردن به ماهيت انسان، شيوه تفكر او و هويت جمعي تصميمات و اقدامات او، نشان مي‌دهد اين دو عامل از جمله دلايلي هستند كه منجر به عجين شدن ساختار برنامه‌ريزي ايران با دورهاي توسعه نيافتگي شده‌اند. در اين مطالعه، براساس مباني نظري تقسيم‌بندي گولت از عقلانيت و با تعيين دو شاخص هماهنگي و الزام در اجراي برنامه‌ها، تعامل ميان عقلانيت گروه‌هاي برنامه‌ريز در كشور را بررسي كرده‌ايم. سپس با ارائه مصاديقي از تجربه تصميم‌گيري در ايران، عقلانيت مسلط بر نظام برنامه‌ريزي كشور را شناسايي كرديم. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهند اولويت‌هاي تصميم‌گيري در ايران بيش از آنكه حاصل تعاملي كارآمد ميان عقلانيت‌ها باشد، برآمده از تعاملي تحويل‌گرايانه بوده و در سطوح گوناگون تصميم‌گيري اين عقلانيت سياسي بوده كه بر اقدامات صورت گرفته تسلط داشته است.