جستاري دربارۀ بده بستان برخي واژه ها در زبان فارسي و عربي

يكي از زمينه­ هاي تأثيرگذاري و تأثيرپذيري ميان زبان و فرهنگ فارسي و عربي، پديده قرض­گيري و بده بستان واژه است كه به‌ منظور بيان معاني و مفاهيم جديد، در دوره­هاي مختلف تاريخ دو زبان انجام گرفته است. ازآنجاكه ساخت آوايي، تعداد حروف الفبا و مباني دو زبان مورد نظر، متفاوت است، بسياري از واژه­هاي فارسي كه به زبان عربي وارد شده، ساختِ آوايي متناسب با زبان عربي يافته است. از سوي ديگر، زبان فارسي در طي دوره­ هاي گذار از پارسي باستان به پهلويي و از پهلوي به دري دستخوش دگرگوني­هاي بسيار – به‌ ويژه در حوزه واژگاني شده است. امروزه يافتن اصل فارسي بسياري از واژه­ هاي عربي شده، كاري بسيار دشوار است و درعين‌حال از زمينه ­هاي پژوهشي است كه پرداختن به آن ضروري مي­ نمايد. نگارندگان اين مقاله برآنند تا با بررسي و تحليل نمونه­ هايي از اين quot;معربات quot; كه از فارسي به عربي وارد شده و تغييراتي يافته و سپس در دوره ­هاي بعد به همان شكل تغيير يافتۀ زبان عربي، دوباره در زبان فارسي رواج يافته است، بپردازند. بيشتر به بررسي نمونه­ هايي پرداخته­ شد كه شواهدي از آيات قرآن كريم و شعر عربي قديم براي كاربرد آن وجود دارد و شكل عربي ­شده آن در متون فارسي به كار رفته است.