ريخت‌شناسي افسانه ماهان مصري بر اساس نظريّه ولاديمير پراپ

هفت‌پيكر، اثر گرانسنگ نظامي گنجوي، از شاهكارهاي ادب غنايي است و افسانه ماهان مصري يكي از افسانه‌هاي اين اثر است كه از نظر ساختاري شباهت‌هاي بسيار به قصّه‌هاي پريان دارد. نظريّه ريخت‌شناسي ولاديمير پراپ از جمله نظريّاتي است كه با استفاده از آن مي‌توان به رده‌بندي داستان‌ها و افسانه‌ها بر اساس فرم و ساختار آن‌ها پرداخت. بررسي افسانه‌ها و داستان‌هاي ايراني بر اساس الگوي پراپ راهي است براي يافتن ساختار اين داستان‌ها و تعيين شباهت‌ها و تفاوت‌هاي ساختاري آن‌ها با يكديگر. در اين پژوهش، افسانه ماهان مصري، پنجمين افسانه هفت‌پيكر نظامي را مطابق با الگوي پراپ بررسي كرده‌ايم. در اين بررسي، برخي از كاركردهاي سي‌ويك‌گانه پراپ را در اين افسانه يافتيم. افسانه ماهان با عنصر فريبكاري/ همدستي از صورت تعادل اوّليّه خارج مي‌شود و در نهايت، با رهايي، بازگشت و تغيير شكل قهرمان به تعادل بازمي‌گردد.