تحليل دگرگوني شخصيت شيرين از روايت فردوسي تا روايت نظامي با‌تكيه‌ بر عناصر گفتمان ‌مدار شاهنامه و خسرو و شيرين

در اين پژوهش تلاش مي‌شود تا شخصيت شيرين و دگرگوني آن در دو روايت داستاني شاهنامه و خسرو و شيرين به روش تحليل گفتمان بررسي شود. نويسندگان  مي‌كوشند تا نشان دهند چگونه عوامل زباني و فرازباني ـ مانند شرايط اجتماعي، سياسي، فرهنگي و تاريخي ـ و نيز جهان‌بيني فردوسي و نظامي در بازنمايي اين شخصيت مؤثر بوده است. در اين جستار افزون‌بر تغيير گفتمان سياسي ـ فرهنگي عصر ساماني و غزنوي به گفتمان عصر سلجوقي، نگرش فردوسي و نظامي به زن نيز بررسي مي‌شود تا دريافته شود كه اين نگرش‌ها تا چه اندازه در دگرگوني شخصيت شيرين تأثير داشته‌اند. برپايه اين پژوهش شيرين در شاهنامه دو چهره متفاوت منفي و مثبت دارد كه به سبب جهان‌بيني طبقاتي و روابط قدرت حاكم بر متن شكل گرفته است. شيرين در خسرو و شيرين به سبب تغيير نوع ادبي متن و برخورد جهان‌بينانه نظامي با اين شخصيت، هويّتي متفاوت مي‌يابد و از كنيزكي رومي به شاهدختي ارمني تبديل مي‌شود.