نقش آيات تعليل در سوره احزاب

سوره احزاب سوره‌اي است كه مطالب خود را در سه بخش بيان نموده است. بخش اول ابطال سنت هاي جاهلي و اصلاح سنت ها، بخش دوم جريان جنگ احزاب و بخش سوم احكام الهي مربوط به همسران پيامبر(ص) و احكام گسترش حياء و عفت در جامعه و در هر سه بخش به نقش منافقان در ايجاد بحران در جامعه اشاره دارد. در انتهاي هريك از اين سه بخش، آيات تعليلي آمده است كه با هم مشابهت هايي دارند و در آن ها عباراتي چون ميثاقي كه از انبياء گرفته شده است و سؤالي كه از صادقين پرسيده مي شود و امانتي كه انسان آن را حمل مي كند آمده كه در سوره  منظور از آن‌ها  به صراحت  مشخص نيست و لذا آيات تعليل سوره، معركه آراي گوناگون مفسران قرار گرفته است. اين مقاله با توجه به مطالب كل سوره، درصدد فهم ارتباط آيات تعليل فوق با يكديگر و يافتن معناي عبارات ابهام‌آميز در آن ها است. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد اين سه آيه تعليل، مكمل يكديگر و حلقه ي ارتباط سه بخش سوره هستند. در تعليل اول منظور از ميثاق، ابلاغ اوامر الهي و اقامه احكام الهي توسط پيامبران  علي‌رغم مخالفت منافقان و كافران است و منظور از سؤال از صادقان، برقراري نظام سؤال و حساب و سنجش صدق مؤمنان در برابر دستورات و اوامر الهي است و در تعليل سوم، منظور از امانت، اطاعت و پذيرش ولايت خدا و رسولان است.