ترفند‌هاي بومي‌سازي در ترجمه فارسي فيلم‌هاي كارتوني: «رئيس مزرعه»، «شنل قرمزي»، و «پانداي كونگ‌فوكار»

اكثريت قريب به اتفاق مطالبي كه تا كنون در گستره جهان و نيز در سطح كشور ما در زمينه ترجمه نوشته شده و مي‌شود، درباره مسائل مرتبط با ترجمه كتبي است و با وجود گسترش روزافزون و پرشتاب ترجمه ديداري‌شنيداري ، از بررسي مسائل و مشكلات و چند و چون اين گونه ترجمه، كمتر نامي به ميان مي‌آيد. به‌عنوان مثال، مي‌دانيم كه در حال حاضر در كشور ما، ترجمه ده‌ها فيلم و سريال از/ به زبان‌هاي مختلف، دوبله آن‌ها، و نيز زيرنويسي براي برخي از اين همه فرآورده‌هاي ديداري‌شنيداري، هم مخاطبان ميليوني دارد و هم تأثيرات زباني‌فرهنگي بسيار، و هم انجامشان ده‌ها نفر و چندين نهاد دولتي و غيردولتي را به خود مشغول داشته است. ولي حقيقت اين است كه در زمينه آموزش و پژوهش مسائل اين حوزه تخصصي، متأسفانه تناسبي بين عمل گسترده و نظريه‌پردازي اندك در آن باره ديده نمي‌شود. اين نوشتار، تلاشي است خرد در راستاي جبران اين كاستي كلان. نويسنده كوشيده است تا با بررسي فيلم‌نامه و ترجمه فارسي سه فيلم كارتوني «پانداي كونگ فوكار»، «شنل قرمزي» و «رئيس مزرعه»، چگونگي به‌كارگيري «ترفندهاي بومي‌سازي» مترجمان و نيز صداپيشگان (دوبلورها) ايراني را در آن‌ها مد نظر قرار دهد و نوعي «دسته‌بندي هشت‌گانه»‌ براي «جايگزين‌سازي» تدوين و عرضه نمايد. نتايج پژوهش نشان داد كه مترجمان و صداپيشگان ايراني با هدف عمده «سرگرم‌سازي مخاطب» مي‌كوشند تا در ترجمه‌هاي خود عمدتاً از يكي يا تركيبي از «ترفندهاي هشت‌گانه» مورد اشاره اين نوشتار استفاده كنند.