تأليف قلوب در فقه اماميه و چگونگي اجراي آن در عصر غيبت

در اين مقاله از طرفي به تبيين اصل «تأليف قلوب» در فقه اماميه پرداخته‌ايم كه به‌موجب آن، كفار يا مسلمانان ضعيف‌العقيده، به‌منظور جلب نيرو در جهاد يا جذب به اسلام و مسلمانان يا براي ايجاد وحدت بين آنها و حفظ حكومت اسلامي، مورد الفت قرار مي‌گيرند. از طرف ديگر ضمن بررسي اين حكم در زمان غيبت و ذكر ادلۀ فقها در اين باب، به اين نتيجه رسيده‌ايم كه حكم، مذكور هم با توجه به احتمال وقوع جهاد و هم با وجود گسترش اسلام و هم در فرض عدم تشكيل حكومت اسلامي، اجراشدني است. پس در اين مقاله دامنۀ اجراي اين اصل را در ابواب مختلف فقه به بحث گذاشته‌ايم و به ذكر مواردي از استناد فقيهان به مضمون و محتواي آن مي‌پردازيم. اصل مورد بحث در موارد مهم فقهي چون زكات، وقف، تقيۀ مداراتي و عقد امان كاربرد دارد. روش تحقيق در اين پژوهش، توصيفي ـ تحليلي بوده است.