چنان بخوان كه تو داني درباب شش شيوه نقدحقوقي

رومن ياكوبسن شش عامل را در هر ارتباط زباني شناسايي كرده است: فرستنده، موضـوع، مجراي تماس، رمزگان، پيام، گيرنده. به تبعِ اين شش عامل، او نقش هايي شش گانـه نيـز براي زبان قائل شده: نقش عاطفي، ارجاعي، همدلي، فرازباني، ادبي و ترغيبي. در اين مقاله با توجه به اين نگاه زبان شناسانه، شش نوع نقد در حقوق تبيين شده است: نقد سنتي نـاظر به قانون گذار (مثلاً در آثار امامي)، نقد اخلاقي اجتماعي اقتصادي ناظر به موضـوع قـانون (در نقدهاي حقوق طبيعي و تحليل هاي اقتصادي اجتمـاعي)، نقـدانتقالي نـاظر بـه نحـوه انتشار قانون (درباره عطف شدن قانون به گذشته، نشر و نسخ آنها)، نقد ساختاري ناظر به زبان حقوقي (در آثار شهيدي و لنگرودي)، نقد صـورتگرا دربـاره قانونيـت قـانون (در آثـار كاتوزيان)، نقد ساختارشكن ناظر به فهم شهروندان (در آثار ناقدان جديدتر حقوق).