تحليل خشونت‌گرايي شديد داعش بر اساس نظريه روانشناسي سياسي گروه

پديده داعش در طي چند سال گذشته از مهم‌ترين رويدادهاي جهاني به‌ويژه در منطقه استراتژيك خاورميانه بوده است. ابعاد سياسي و بين‌المللي گروه تروريستي داعش توسط محققان علوم سياسي و جامعه‌شناسان بسياري مورد مطالعه قرارگرفته، اما عوامل رواني و انگيزه‌هاي روان‌شناختي اعمال سبعانه اين گروه تروريستي كمتر مورد توجه قرار گرفته است. ازاين‌رو، سؤال اساسي پژوهش حاضر اين است كه خشونت‌گرايي داعش از منظر رويكرد روانشناسي سياسي گروه چگونه قابل تجزيه‌وتحليل است. در پاسخ به اين سؤال مقاله حاضر با روشي توصيفي تحليلي بر اين فرضيه اذعان مي‌كند كه اگرچه خشونت‌طلبي و وحشي‌گري داعش ممكن است عوامل مختلف روانشناسي داشته باشد، اما يكي از عوامل اصلي آن روانشناسي گروه، گروه‌زدگي و عضويت در گروه است كه فشارهاي درون‌گروهي اين گروه تروريستي منجر به تضعيف بازدهي ذهن اعضا، فهم ناصحيح از واقعيت، قضاوت اخلاقي سهل‌انگارانه و عادلانه پنداشتن اقدامات خشونت‌آميز خود شده است. هرچند داعش با فتح موصل توسط ارتش عراق (جولاي 2017) و تنگ شدن حلقه محاصره آن در سوريه نفس‌هاي آخر را مي‌زند، ولي تفكر داعشي كماكان زنده است. ازاين‌رو، با كاهش انسجام اين گروه و گشودن راه‌هاي پويايي تصميم با روش‌هاي مختلف، اثرات تفكر گروهي در اين گروه تروريستي تا حد زيادي محدود خواهد شد.