مقايسۀ ديدگاه ابن‌سينا و ملاصدرا دربارۀ ادراكات جزئي

بحث‌هاي هستي‌شناختي علم و ادراك يكي از مسائل مهمي است كه فلاسفه و دانشمندان دربارۀ آن اظهار نظر كرده‌اند. در بين فلاسفۀ اسلامي، ابن‌سينا و ملاصدرا به‌تفصيل به مسئلۀ علم و ادراك پرداخته‌اند. از نظر اين دو حكيم، علم حصولي به حسي، خيالي، وهمي و عقلي تقسيم مي‌شود. ابن‌سينا و ملاصدرا، ادراكات عقلي را مجرد از ماده مي‌دانند اما در مورد مجرد يا مادي بودن ادراكات جزئي (حسي، خيالي و وهمي) اختلاف نظر دارند. ابن‌سينا ادراكات جزئي را منطبع در مغز و ماده مي‌داند اما ملاصدرا قائل به تجرد همۀ ادراكات است. در اين نوشتار ابتدا توضيحاتي در مورد تعريف علم و مراتب ادراك داده شده است، سپس ادلۀ ابن‌سينا در مورد مادي بودن ادراكات جزئي مورد نقد و بررسي قرار گرفته و مشخص شده كه اين ادله سينا قابل مناقشه‌اند و ديدگاه ابن‌سينا در مورد مادي بودن ادراكات جزئي قابل پذيرش نيست. در ادامه به بررسي ادلۀ ملاصدرا بر تجرد ادراكات جزئي پرداخته شده است.