تشيع عرفاني و تأثير آن بر ظهور صفويه

بدون عنوان

صفويان نخستين سلسله­ حكومتي ايران بودند كه توانستند تركيبي پررنگ و نتيجه­ بخش بين تصوف و تشيع ايجاد نموده و شالوده حكومت خود را بر آن قرار دهند. در پيدايش و قدرت­يابي صفويه، علاوه بر تشيع و تصوف و پيوند آن دو، مسألة آناتولي، خانقاه اردبيل و قزلباشان نقش مؤثري داشت. صفويان قبل از آن‌كه باورهاي شيعي را در خدمت اهداف سياسي خود گيرند و گرايش ­هاي سياسي از خود نشان دهند، در عالم تصوف سير مي­كردند. قزلباشان كه در ابتدا مترادف با صوفي بودند، در تثبيت حكومت صفوي نقش اساسي ايفا نمودند و نفوذ همه‌جانبه ­اي در حكومت صفويه داشتند كه با ورود علماي جبل‌عامل در عصر طهماسب يكم، رابطه مريدي و مرادي به رابطة شرعي بدل گرديد و از نفوذ صوفيان كاسته شد و در نتيجه، درگيري بين اهل طريقت و شريعت آغاز گرديد كه در عهد شاهان صفوي تا حدي محسوس نبود، اما بعدها روند تصوف ­زدايي شدت گرفت و حتي تعداد زيادي از صوفيان، نفي ­بلد شدند كه علل اين درگيري را در عملكرد صوفيان مي­توان جست‌وجو كرد. در اين پژوهش، برآنيم تا با روش تاريخي و توصيفي ـ تحليلي، ابعاد اين مسأله را واكاوي كنيم.

فاقد چكيده