بررسي انتقادي چيستي لذّت درفلسفه اسلامي

لذت به‌عنوان محوري‌ترين كيفيت نفساني كه غالب حالت‌ها و ملكات دروني و تحركات جوانحي و افعال جوارحي آدمي را متأثر مي‌سازد و زيرساختي براي بسياري از خواسته‌ها وتمايلات او به‌شمار مي‌آيد، فيلسوفان مسلمان را بر آن داشته تا ماهيت و عناصر شكل‌دهندة آن را مورد كاوش نظري و تأمل عقلاني و تجربي قرار دهند، نظر به تفاوت برجسته‌ترين ديدگاه‌هاي ارائه‌شده و اهميت موضوع در انسان‌شناسي فلسفي بر آن شديم ضمن تجزيه و تحليل آراي مطرح، به مقارنه و مقايسۀ آن‌ها بپردازيم. از ميان اين نظريات سه ديدگاه علمي بنياني براي ديگر آراي مطرح‌شده محسوب مي‌شوند، نظرية بازگشت‌انگاري به حالت طبيعي كه براي نخستين بارتوسط محمدبن زكرياي رازي عنوان شد؛ نظرية آسايش‌انگاري اخوان الصفّا و نظرية سازگاري ادراكي لذت با موقعيت و شرايط نفساني طبيعي انسان كه از سوي مشهور فيلسوفان مسلمان طرح شده است. با انتقاد از دو ديدگاه نخست، نظرية سوم را نزديك به واقعيت يافته‌ايم، ليكن آن را نيازمند تكميل ديده‌ايم.