چهره ي زروان در«كوش نامه»

The Image of Zurvan in Kuš-nāma

مقاله حاضر به بررسي آيين زرواني در متن حماسي « كوش نامه » اثرايرانشان(ايرانشاه) بن ابوالخير مي‌پردازد. زروان، خداي زمان، از آيين هاي رايج ايران باستان است كه فلسفه و انديشه هاي آن در متون فارسي به خصوص متن هاي حماسي، بازتاب گستردهاي يافته است. در اين پژوهش با استفاده از تحليل محتوايي، ابتدا زروانيسم و فلسفه آن به صورت مختصر، معرفي شده؛سپس با بررسي متن « كوش نامه» چهره و انديشه هاي اين آيين از خلال بيت هاي آن نمايان شده است. بابررسي محتواي « كوش نامه » اين نتيجه حاصل ميگردد كه چهره زروان در دو قالب زمان و سپهر به صورت گسترده اي در اين متن بازتاب داشته است. زمان در قالب زمان كرانمند و بيكران شامل شب و روز، سرنوشت و تقدير و چهره سياه و گريز ناپذير مرگ رخ مي‌نمايد. سپهر نيز چهره خود را به صورت ستارگان و تأثير آنان در سرنوشت و بخت آدمي، طالع بيني، ستاره شناسي و تقدير جبرگرايانه، نمودار ساخته است