بررسي ايهام و بعضي از انواع آن در نسخه ي خطي «پادشاهنامه»كليم كاشاني

Study of equivoque and some of its types in the manuscript version of Kalim Kashani’s “Padshah-nameh”

ايهام Equivoqueيكي از شگردها، ترفندها و امكانات زباني است. اين صنعت بديعي را از انواع هنجار گريزي هاي معنايي مي دانند كه در محور همنشيني و مجاورت كه مبتني بر تركيب است، به وجود مي آيد و كلام را با «ابهام» Ambiguity كه از عناصر زباني و ادبي است، پيوند مي دهد.«ايهام» نوعي شگفت كاري با زبان است زيرا وقتي مخاطب با كمي چالش و دقّت چند معنا - حتي گاه متضاد - را از لفظ و عبارت در مي يابد، لذت و ميلش به متن بيشتر مي شود. اگر چه «ايهام» بيشتر در سبك عراقي ظهور مي كند و در شعر خاقاني، سعدي و بالاخره حافظ به اوج مي رسد. برخلاف بعضي كساني كه معتقدند شاعران در سبك هندي از صنايع بديعي و بياني استفاده نكرده اند، بايد گفت كه توجه به رعايت تناسب ها و روابط معنايي ميان كلمات و اجزاء بيت يكي از گرايشهاي ذوقي عصر صفوي است و شاعراني چون كليم، صائب و بيدل به صنايع بديعي و بياني به ويژه ايهام توجه كامل داشته اند. اين مقاله كوششي در جهت شناختن «ايهام» و بعضي از انواع آن همراه با صنايع بديعي و بياني در نسخۀ خطي «پادشاهنامۀ» كليم كاشاني (960- 1061ه.ق) است