نقش اقليم و عوامل زيست‌محيطي در ارتقاي بهره‌وري آب كشاورزي ايران

اقليم و عوامل زيست محيطي كه در گذشته به عنوان علائم كم سوي تغيير مطرح بود، امروزه به صورت يكي از پيشران‌هاي راهبردي در فعاليت‌هاي بخش كشاورزي عمل مي‌كند، لذا شناخت تاثير اين عوامل بويژه در ارتقاي بهره‌وري آب كشاورزي، از الزامات راهبردي جهت مواجه با چالش كم آبي كشور محسوب مي‌شود. در اين راستا مقاله حاضر با هدف شناسايي و تعيين مولفه‌ها و شاخص‌هاي اقليمي و عوامل زيست محيطي، به شيوه ميداني و پيمايشي ابتدا با مطالعات اسنادي و كتابخانه‌اي و سپس به كمك نظرات اخذ شده از خبرگان، تعداد 4 مولفه و 25 شاخص را شناسايي كرده و با ابزار پرسشنامه محقق ساخته، ميزان اهميت آنها را در يك طيف 5 گزينه‌اي ليكرت دريافت نموده و با كمك نرم‌افزارهاي آماري و مدل‌سازي معادلات ساختاري به بررسي سوالات، نتايج و فرضيات پرداخته ‌است. طبق نتايج حاصله متغير «اقليم و عوامل زيست‌محيطي» حدود 81 درصد در «ارتقاي بهره‌وري آب كشاورزي ايران 1404» تاثير داشته و از بين 4 مولفه شناسايي شده، مولفه «كيفيت عوامل اقليمي و زيست محيطي» با ضريب مسير 752/0 موثرترين مولفه و از بين 25 شاخص تعيين شده، شاخص‌ «سهم آب مورد استفاده از سيلاب در اراضي كشاورزي» با ضريب مسير 578/0 بيشترين تاثير را در ارتقاي بهره‌وري آب كشاورزي بر عهده دارند.