پرتو امر و نهي آيات قرآني واحاديث نبوي در ديوان حكيم سنايي غزنوي

The Exhorting to Good and Dissuading from Evil in Quranic Verses and Prophet’s Tradition in Hakim Sanayi’s Poems

اشعار سنايي، پر از نكات ظريف و اشارات لطيف اخلاقي، فلسفي، ديني، كلامي، عرفاني، آفرينش ُ اجتماعي و اوامر و منكرات است. در تمام اين موارد به عظمت روح انساني كه هدف ك است اشارات مكرر دارد و هم چون دگرمصلحان جهان، به پيروي از سنت راستين احمد مرسل، امر به معروف ونهي از منكر مي كنند تا آن نفس ناطقه ي؛ محبوس و مهجور شده را، با كمند رياضت و از طريق امر و نهي، چنان بپرورانند كه تحت بندگي هيچ چيز و هيچ كس قرار نگيرد. به همين دليل، اين اندشه ها مي داند. سنايي با رستاخيز كلام، انسان در خود گم گشته را، ارشاد ِشعر را جولانگاه مي كند و به گونه اي دلنشين و جذاب، شوق او را بر مي انگيزد تا دستورالعمل هايي را كه در آيات آسماني قرآن و احاديث، براي رستگاري و نيل به كمال جويي اوست چون موم و شهد در هم آميزد و همچون نيشتر، عقده هاي درونيش را بشكافد و مرهم نهد. در اين مقاله امر به معروف و نهي از منكر را با ذكر آياتي و احاديثي چند و با تطبيق اشعاري از حكيم سنايي، ذكر نموده ايم و ميزان تأثيرپذيري سنايي را از آيات قرآن كريم در جدولي با ذكر درصد بهره گيري وي نشان داده ايم.