بررسي جايگاه «ادراكات حسي» و «احساس» در پديده‌شناسي فضاي ساخته‌شده

شناخت فضاي ساخته‌شده توسط هر مردمي همان شناخت معماري آن‌ها است. از اين رو پرسش از ويژگي‌هاي فضا و كيفيت‌ها و معاني ضمني نهفته در آن همواره مي‌تواند در مركز پژوهش‌هاي معماري باشد. در اين ميان، «رويكرد به شناخت» پديده فضاي ساخته‌شده و نيز «ابزار شناخت» وجه تمايز ميان پژوهش‌هايي از اين دست و محل پرسش است. پديده‌شناسي يكي از روش‌هاي معرفت‌شناسي در زمينه شناخت محسوسات است كه در سده بيستم مطرح شد پديده‌شناسي به مثابه روش و مجموعه وسايلي است كه دست‌يابي شناخت به نحو انضمامي از هست ‌بودن آدميان را ممكن مي‌سازد بدانسان كه آدمي آن را (هست ‌بودن خويش را) در خود احساس و ادراك كند. با توجه به بنا شدن روش پديده‌شناسي بر تجربه فضاي زيسته افراد در شناخت محسوسات، «ادراكات حسي» و «احساس» نقشي اساسي در اين فرايند ايفا مي‌كند. در اين پژوهش تلاش شده است تا بر مبناي فلسفي پژوهش تفسيري و به روش كيفي با بهره‌گيري از طرح تحليل گفتمان به پرسش‌هاي پژوهش پاسخ داده شود. نتيجه‌ها نشان مي‌دهد كه حضور در فضاي مصنوع و درگيري كامل ادراكات حسي انسان با فضا و وجود عناصر معنابخش (داده‌هاي حسي) در آن، بستر ايجاد خاطرات فردي و جمعي را فراهم مي‌كند، موجب به‌ يادآوري كيفيت فضايي تجربه‌شده در زمان‌هاي آينده خواهد شد و آگاهي جمعي از كيفيت مد نظر را موجب مي‌شود. هرچه كيفيت فضايي عميق‌تر باشد، توان خيال‌پردازي افراد را بيش‌تر درگير و آن‌ها را از طريق تخيلشان تسخير خواهد كرد. اين خيال‌پردازي و تخيل ناشي از تجربه فضاي خاطره‌انگيز احساس در مكان‌ بودگي، راحتي، آرامش و هويت‌مندي را هر چه بيش‌تر تقويت مي‌كند و از اين رو است كه هنر معماري به ما هويت مي‌دهد.