بررسي مفهوم وجود از نظر كانت و سهروردي

مسئله مورد مطالعه در اين مقاله، بررسي وجوه اشتراك و اختلاف كانت و سهروردي درباره مفهوم وجود است. براين‏اساس، آراي اين دو فيلسوف غربي و شرقي را درباره تقسيم‏بندي مفاهيم و جايگاه مفهوم وجود در بين مفاهيم، و نيز تأثير ديدگاه ايشان را در خصوص وجود بر مسئله اثبات خداوند مورد بحث قرار داده‏ايم. مي‏توان گفت كانت وجود را امري اعتباري و منحصر در يك معنا، يعني نسبت‏ها و اضافات مي‏داند كه تنها بيان‏كننده نسبت موضوع و محمول است و وجود محمولي را انكار كرده است؛ در حالي كه سهروردي گرچه مفهوم وجود را امري اعتباري مي‏داند، براي آن سه معنا قايل شده است كه تنها يكي از آن معاني، با معناي مدّنظر كانت مطابقت دارد و در ارائه معاني ديگر با او متفاوت است. در خصوص اثبات وجود خدا نيز تفاوت ديدگاه‏هاي اين دو فيلسوف بر اساس مباني مختلف آنها فاحش است.