جريان‌شناسي فكري اماميه در ماوراءالنهر تا قرن پنجم هجري

يكي از مباحث نيازمند مطالعات جدّي و پژوهش‌هاي روشمند در تاريخ كلام، شناسايي جريان‌هاي كلامي گوناگون در يك منطقه جغرافيايي است. دراين‏ميان، حوزه ماوراءالنهر (بخشي از آسياي ميانه) كه مناطق گسترده‌اي را نيز دربردارد، هنوز مورد بررسي قرار نگرفته و در باب علم كلام كمتر پژوهشي درباره آن سامان يافته است. اين پژوهش با روش توصيفي ـ تحليلي نشان مي‌دهد برخي جريان‌هاي كلامي مدرسه كوفه، همچون جريان متكلمان محدّث با محوريت هشام بن حكم و جريان محدّثان با محوريت يعقوب بن يزيد و ايوب بن نوح، و همچنين جريان حديث‏محور مكتب قم و جريان عقل‌گرايي مكتب بغداد‏، چگونه به منطقه وسيع ماوراءالنهر راه يافته و از سوي چه شخصيت‌هايي تا قرن پنجم هجري در آن ديار پويا بوده است.