پليمرهاي پاسخگو به كربن دي‌اكسيد: 1-مفاهيم بنيادي و دسته‌بندي

سامانه‌هاي پاسخگو به محرك كه قابليت پاسخگويي به محرك‌هاي داخلي يا خارجي را از طريق رفتارهاي حالت گذار دارند، از زمينه‌هاي علمي مورد توجه در عرصه مواد هوشمند هستند. در سال‌هاي اخير، استفاده از كربن دي‌اكسيد (CO2) به‌عنوان محرك در سامانه‌هاي هوشمند توجه زيادي را جلب كرده است. زيرا اين ماده ارزان، در دسترس و در طبيعت فراوان است. برخي از مواد پاسخگو به CO2 شامل پليمرها، لاتكس‌ها، حلال‌ها، حل‌شونده‌ها، ژل‌ها، عوامل سطح‌فعال و كاتاليزگرها هستند. مواد پاسخگو به CO2 تغيير حالت برگشت‌پذير (از حالت خنثي به باردار يا برعكس) در پاسخ به تغييرات محيطي نشان مي‌دهند. ويژگي بسيار مهم اين سامانه‌ها، انباشته نشدن CO2 در طول حالت‌هاي گذار در سامانه‌ طي چرخه‌هاي تكرارشونده است. شرط پاسخگوبودن به CO2 در سامانه‌ها، وجود بخش‌هاي پاسخگو به CO2 در ساختار مواد است. اين بخش‌ها مي‌توانند عامل سطح‌فعال، مونومر، آغازگر يا حلال باشند. در كار حاضر، ابتدا به شرح مفاهيم شيميايي گروه‌هاي عاملي پاسخگو به CO2 و ارائه اصول اساسي پاسخگويي به CO2 پرداخته مي‌شود. در ميان مواد پاسخگو به CO2 كه توسعه يافته‌اند، مواد بر پايه پليمر از اهميت خاصي برخوردارند. بنابر اين در ادامه برخي از كاربردها، شامل سامانه‌هاي پليمرهاي پاسخگو به CO2، مرور مي‌شوند.