بررسي تطبيقي مصداق آيه استخلاف از منظر فرق اماميه و زيديه

خداوند در آيه استخلاف (نور: 55) به مؤمنان شايسته كردار، چهار وعده داده است: صاحب حكومت جهانى مى‏شوند؛ دين پسنديده خود را براي آنان استوار مي سازد؛ نگرانى‏هايشان را تبديل به آرامش؛ و توحيد خالص را برايشان امكان‌پذير مي كند. برخي مفسران مقصود آيه را يا افرادى هم‌چون آدم، داود، سليمان و بنى‌اسرائيل يا گروهى از اقوام مؤمن و صالح كه بر زمين حكومت كرده‌اند، مي دانند. برخي از مفسران نيز وعده الهى در مورد خلافت را مخصوص صحابه پيامبر؟ص؟، برخى اشاره به همه مسلمانان مؤمن و شايسته‌كردار و برخى اشاره به حكومت جهانى امام‏مهدى؟عج؟ دانسته اند كه مصداق كامل آن در زمان حضرت تحقق يافته و هدف نهايى آن، توحيد خالص، نيل به آرامش و استقرار آئين حق در جامعه و تكامل و رشد عالم است. مصداق اتم آيه در احاديث اهل‌بيت: با در نظر گرفتن قرائن، مهدى آل محمد؟عج؟ است. زيديان هم به رغم آن‌كه در مسئله توحيد، تشبيه و... قائل به تأويل اند، در تطبيق آيه توضيح وافي نداده و آن را منحصر در مورد نزول و صدر اسلام دانسته اند