تبيان بيان در كلامِ امام همام از نگاه شارحِ تامّ

اين پژوهش بر آن است تا با واكاوي نهج البلاغه دو آرايۀ بلاغي تشبيه و استعاره را كه در اين عرصه از بسامد بسيار بالايي برخوردار است، مورد بررسي و تحقيق قرار داده و بارقه اي از سخنوري را در قالب مطالبي كوتاه ارائه دهد؛ چرا كه به نظر بسياري از پژوهندگان نهج البلاغه، اولين ديدگاهي كه بايد از آن به نهج البلاغه نگريسته شود، جلوه هاي بلاغت و كرانه هاي بديع و خيره‌كننده اي است كه به زيور هنر و سخن‌آرائي آراسته شده است. تشبيهات بليغ و زيبا، تركيب واژگان و جملات متنوع با رنگ‌آميزي هاي مختلف، طرح‌هاي ابتكاري و چينش دقيق، وسعت و عمق معنا، هماهنگي متناظر و متقارن و موسيقي سحرانگيز آن، از وحدت و انسجام فوق‌العاده‌اي تشكيل شده كه حكايت از تخيّلي قوي و عميق و عاطفه اي جوشان و صادق و انديشه اي غني و خلّاق دارد. مقاله حاضر با روش توصيفي و تحليلي و با ارائه تشبيهات رسا و استعارات دقيقي كه به نهج البلاغه در تجسّم بخشيدن به ذهنيات و تصورات موجود در آن، سيمائي منحصر به‌فرد داده است، شرح ابي الحديد را مورد بررسي قرار مي دهد. شارح تامّ؛ ابن ابي الحديد، با زيركي و فراست تمام توانسته برخي از دُرّهاي گران بهاي اين اثر جاويد را موشكافي كرده و با در نظر گرفتن معاني و تحليل و تبيين ظرافت هاي نهفته در اين تصاوير و ايماژها تصاويري زيبا از صور خيال را بيان و تفسير كند.