آزمودن ورودي‌هاي جديد براي برآورد هدايت هيدروليكي نزديك اشباع خاك

هدايت هيدروليكي نزديك اشباع (Ks) خاك از ويژگي‌هاي‌ كليدي براي اهداف مختلف از جمله شبيه‌سازي فرايندهاي هيدرولوژيكي، تعيين تابع هدايت هيدروليكي غيراشباع خاك و مدل‌سازي جريان آب و انتقال املاح است. چون Ks يك ويژگي وابسته به ساختمان خاك است، براي به حداقل رساندن دست‌خوردگي حجم خاك نمونه‌برداري شده معمولا از روش‌هاي اندازهگيري صحرايي استفاده مي‌شود. به دليل تغييرپذيري بالاي مكاني زماني Ks، اندازه‌گيري‌هاي (تكرار) زيادي لازم است؛ بنابراين روش مورد استفاده، همانند روش بار افتان ساده‌سازي شده (SFH)، بايستي به اندازه كافي سريع و ساده باشد. همچنين مي‌توان از توابع انتقالي خاك (PTFs) براي برآورد غيرمستقيم Ks از طريق ديگر ويژگي‌هاي خاك بهره برد. هدف از اين پژوهش، آزمودن ورودي‌هاي جديد براي برآورد Ks خاك در خاك‌هاي متأثر از نمك حاشيه درياچه اروميه بود. از استوانه‌اي با قطر 32 سانتي‌متر براي اندازه‌‌گيري Ks با روش SFH در خاك‌هايي با سطوح مختلف شوري (هدايت الكتريكي عصاره اشباع، dS/m 0.951=ECe) سديم (درصد سديم تبادلي، %ESP = 804) استفاده شد. در كل 190 نمونه با روش SFH اندازه‌گيري شد و از همسايگي نزديك هر نقطه، تعدادي نمونه‌ خاك دست‌نخورده (با استوانه‌اي به قطر 5 سانتي‌متر و ارتفاع 5 سانتي‌متر) و دست‌خورده به صورت تصادفي از خاك سطحي جمع‌آوري و ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي آن‌ها تعيين شدند. خاك‌هاي مورد مطالعه عمدتاً داراي Ks متوسط (تقريباً 40 درصد از خا‌ك‌ها) تا نسبتاً تند (تقريباً 48 درصد) بودند. تجزيه همبستگي و رگرسيون گام‌به‌گام نشان داد كه Ks با جرم ويژه ظاهري (ρb) (0.205=r)، شاخص سله‌بندي (Ic) (0.180=r) و درجه تراكم خاك (SDC) (0.206=r) همبستگي منفي (P≤0.01) و با شاخص پايداري ساختمان خاك (SSI) (0.184=r) و ميانگين هندسي قطر خاكدانه‌ها (GMD) (0.157=r) همبستگي مثبت (P≤0.05) داشت. افزون بر اين، Ks با ECe و ESP خاك ارتباطي منفي داشت.