مفهوم‌سازي برنامه درسي زائد در نظام آموزش عالي ايران

پژوهش حاضر با هدف مفهوم‌سازي برنامه درسي ناكارآمد (زائد) در نظام آموزش عالي ايران انجام شده است. پارادايم حاكم بر مطالعه حاضر كيفي و با استفاده از روش تحقيق داده بنياد انجام شده است. حوزه مورد مطالعه اين پژوهش شامل صاحب‌نظران برنامه درسي و نظام آموزش عالي ايران است كه با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند با 21 نفر صاحب‌نظر مصاحبه شد. ابزار جمع‌آوري داده‌ها، مصاحبه‌هاي نيمه ساختارمند بود كه با اين تعداد نمونه اشباع تئوريك در داده‌ها حاصل شد. تجزيه‌وتحليل داده‌ها در قالب مدل پارادايم اشتراوس و كوربين انجام گرفت. جمعاً 103 كد باز، 18 كد محوري و 6 كد انتخابي از مصاحبه‌هاي صورت گرفته در طي سه مرحله كدگذاري شد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه مهم‌ترين عوامل علي، مداخله‌گر، زمينه‌اي، راهبردها و پيامد به ترتيب عبارت است از: انگيزه كم در بين استادان و دانشجويان، حضور طراحان و برنامه‌ريزان در تدوين برنامه درسي با رويكرد سليقه‌اي، سياست‌هاي تمركزگرايانه و عرضه‌محور، دانش‌محور نبودن اقتصاد كشور، مسئله‌محور نبودن برنامه‌هاي درسي و اختصاص بودجه ناكافي، افزايش نرخ بيكاري به‌ويژه در بين دانش‌آموختگان، نيروي انساني ناكارآمد، فرار مغزها و كاهش بي‌اعتمادي به آموزش عالي از جمله يافته‌هاي اين مطالعه بود.