بهينه‌سازي سياست بهره‌برداري از مخزن با استفاده از الگوريتم شبيه‌سازي حرارتي (مطالعه موردي: سد مهاباد)

در اين مطالعه، به‌منظور ارائه سياست بهينه بهره‌برداري مخزن سد مهاباد، دو مدل بهره‌برداري بهينه با استفاده از روش‌هاي برنامه‌ريزي غيرخطي (حلال مينوس/گمز) و الگوريتم بهينه‌سازي حرارتي، نوشته شد. به دليل فقدان داده‌هاي نياز زيست‌محيطي، اين داده‌ها با استفاده از روش تنانت محاسبه گرديد. در هريك از اين مدل­ها، تابع هدف به‌صورت كمينه‌سازي اختلاف آب مورد‌نياز كشاورزي در پايين‌دست سد و آب رهاسازي شده از سد در طول 23 سال دوره‌ آماري بهره­برداري سد (13931370)، در نظر گرفته شد و كارآيي آن‌ها با استفاده از شاخص‌هاي بهره‌برداري مخزن مورد ارزيابي قرار گرفت. مقادير حاصل شده براي تابع هدف در هر دو مدل بهينه‌سازي و همچنين نتايج شاخص‌هاي عملكرد مخزن سد نشان داد، روش‌ فرا‌ابتكاري شبيه‌سازي حرارتي با مقدار تابع هدف معادل 01/22، قابليت اعتماد زماني 25%، سرعت برگشت‌پذيري 22/22%، آسيب‌پذيري 04/41% و شاخص پايداري 032/0، در مقايسه با برنامه‌ريزي غيرخطي با مقدار تابع هدف معادل 92/88، قابليت اعتماد زماني 18/48%، سرعت برگشت‌پذيري 86/32%، آسيب‌پذيري 27/84% و شاخص پايداري 024/0 نتايج نسبتا بهينه‌تري ارائه داد. همچنين مشخص گرديد كه روش حرارتي نسبت به روش برنامه‌ريزي غيرخطي به زمان اجراي طولاني‌تري تا رسيدن به نقطه‌ بهينه‌ سراسري لازم داشت، ولي با محاسبه ميزان كمبود 24/1632 ميليون‌مترمكعب نسبت به روش برنامه­ريزي غيرخطي كه داراي مقدار كمبود4/3351 ميليون‌مترمكعب بود، ميزان كمبودها را نسبت به روش برنامه‌ريزي غيرخطي (حلال مينوس/گمز) كاهش داده و عملكرد نسبتا مناسب‌تري را ارائه داد.